|
Fon skandalı iç talebi vurdu: Kart harcamaları ve ikinci el otomobil fiyatları geriliyor
|
|
Yüksek faiz ve kredi kısıtları yurt içi talebi zaten yavaşlatıyordu. Altın fiyatlarındaki düşüşün ardından ortaya çıkan fon dolandırıcılığı bu durgunluğu derinleştirdi. Yaklaşık 455 bin yatırımcının 900 milyar liraya yakın birikimi tasfiye edilen fonlarda kaldı. Paranın tamamının ne zaman ödeneceği hâlâ belli değil. Önünü göremeyen hane halkı ve şirketler harcamalarını kıstı. Bazı kalemlerde reel düşüş artık nominal düşüşe dönüştü.
|
|
Fon krizinde son durum
|
|
|
|
|
|
|
|
Harcamalarda belirgin fren
|
| • |
Kredi kartı ve banka kartı harcamaları, fon dolandırıcılığının ortaya çıkmasından hemen önceki Eylül başı seviyesine göre reel olarak yaklaşık %10 azaldı. Hesaplamada aylık enflasyonun %2,5 civarında geleceği varsayıldı.
|
|
| • |
Nominal tarafta da gerileme var. 28 Ağustos haftasında 708 milyar lira olan haftalık kredi kartı harcaması 9 Ekim haftasında 648 milyar liraya indi. Düşüşün yaklaşık 30 milyar lirası internet alışverişinden geldi.
|
|
|
|
|
İkinci el otomobilde nominal düşüş hızlanıyor
|
| • |
Veri şirketi Cardata'ya göre ortalama ikinci el otomobil fiyatı Ekim'de %1,99 düştü. Son 12 aydaki nominal düşüş %9,52'ye ulaştı.
|
|
|
|
|
📊 Cardata: Aylık ikinci el otomobil fiyat değişimi
| Mart |
-%0,35 |
| Nisan |
-%0,46 |
| Mayıs |
-%0,69 |
| Haziran |
-%1,11 |
| Temmuz |
-%1,60 |
| Ekim |
-%1,99 |
| Son 12 ay (nominal) |
-%9,52 |
|
|
|
|
|
📝 Görünüm
• Koşullarda büyük bir değişiklik beklenmiyor. Bu nedenle ikinci el otomobil ve konut piyasasında nominal fiyat düşüşlerinin sürmesi sürpriz olmayacak.
• Cardata'nın projeksiyonu da bu yönde. Yüksek mevduat faizi, sıkı taşıt kredisi koşulları ve sıfır araç kampanyaları sürerse fiyatların aylık %1,5-2,5 düşmesi bekleniyor. Yıl sonuna kadar kümülatif %7-12 ilave nominal gerileme öngörülüyor.
|
|
|
Fon sektöründe güven kaybı: Çıkışlar 1 trilyon TL'ye ulaştı, para mevduata ve dövize kayıyor
|
|
Eylülde başlayan fon soruşturması ve tasfiye kararlarının ardından yatırım fonlarından çıkışlar sürüyor. Yatırımcıların fonlardan çektiği para büyük ölçüde bankacılık sistemi içinde kaldı. Bu paranın önemli bir kısmı döviz ve altın mevduatına geçti, bir kısmı da TL mevduata yöneldi.
|
|
Çıkışın boyutu
|
| • |
Eylül başından geçen hafta sonuna kadar yatırım fonlarından toplam yaklaşık 1 trilyon TL çıktı. Çıkışların yarısından biraz fazlası serbest fonlarda gerçekleşti.
|
|
| • |
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 20 Ekim'de fonlardan net çıkışın yaklaşık 647 milyar lira olduğunu açıkladı. Bu tutarın 287 milyar lirası yabancı yatırımcılardan kaynaklanıyordu (Ekonomi Gazetesi). Çıkışlar bu tarihten sonra da devam etti.
|
|
| • |
Aynı dönemde para piyasası fonlarından yaklaşık 370 milyar TL çıktı. Bu tutar bugünkü yaklaşık 50 TL'lik dolar kuruyla 7,4 milyar dolara karşılık geliyor (Ekonomim).
|
|
| • |
Para piyasası fonlarının toplam büyüklüğü 11 Eylül'de 2 trilyon 135 milyar liraydı. Soruşturmanın başladığı ilk haftada 1 trilyon 679 milyar liraya geriledi (Habertürk).
|
|
| • |
TCMB verilerine göre 23 Ekim haftasında yaklaşık 75 milyar liralık sert bir çıkış daha yaşandı. Böylece fon büyüklüğü 1 trilyon 584 milyar liraya indi ve Nisan 2026'dan bu yana en düşük seviyeyi gördü (Bloomberg HT).
|
|
|
📊 Para piyasası fonlarının toplam büyüklüğü
| 11 Eylül |
2 trilyon 135 milyar TL |
| Soruşturmanın ilk haftası |
1 trilyon 679 milyar TL |
| 23 Ekim haftası |
1 trilyon 584 milyar TL |
|
|
| • |
Bir aylık dönemde döviz fonlarından yaklaşık 140 milyar TL, hisse ağırlıklı fonlardan ise 93 milyar TL çıktı (CNBC-e).
|
|
|
Paranın yönü: Döviz ve mevduat
|
| • |
Goldman Sachs analistlerinin hesabına göre eylülde para piyasası fonlarından çıkan yaklaşık 13 milyar doların yarısı yurt içi döviz ve altın mevduatına yöneldi (Bloomberg HT).
|
|
| • |
Döviz hesapları eylülde parite etkisinden arındırılmış olarak net 5,9 milyar dolar arttı. Yıl başından 2 Ekim'e kadarki net artış 17 milyar dolara ulaştı (ParaMedya).
|
|
| • |
Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı, fon çıkışlarının yoğunlaştığı üç haftalık dönemde parite etkisinden arındırılmış olarak 5,2 milyar dolar yükseldi (CNBC-e).
|
|
| • |
Bakan Şimşek'e göre TL mevduat aynı dönemde 685 milyar lira arttı ve TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 62'ye çıktı (Ekonomi Gazetesi).
|
|
| • |
Dolar/TL, 2 Kasım'da 50 lirayı aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü (Sözcü).
|
|
|
Tasfiye süreci
|
| • |
7 portföy yönetim şirketine bağlı 131 fon için tasfiye kararı alınmıştı. 20 Ekim itibarıyla bu fonların 66'sının tasfiyesi tamamlandı ve 45.747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödendi (Banka Dünyası).
|
|
| • |
Tera, Pusula ve Atlas portföy şirketlerinin olağanüstü tasfiye süreci devam ediyor (Ekonomi Gazetesi).
|
|
|
TCMB rezervlerinde düşüş üçüncü haftaya taştı
|
|
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), artan döviz talebini kendi rezervlerinden karşılamayı sürdürüyor. Rezerv kaybının bir kısmı yabancı yatırımcı çıkışlarından, bir kısmı da yurt içinde hane halkı ve şirketlerin döviz alımlarından geliyor.
|
| • |
Piyasa hesaplamalarına göre, Cuma günü altın fiyatlarındaki düşüşün etkisi çıkarıldığında bile TCMB'nin swap hariç net rezervleri yaklaşık 2,7 milyar dolar azaldı.
|
|
|
|
| • |
Aynı hafta brüt rezervler 6,91 milyar dolar azalarak 162,19 milyar dolara indi. Bu düşüşün 3,10 milyar doları döviz rezervlerinden geldi ve döviz rezervleri 59,04 milyar dolara geriledi. Altın rezervleri ise 3,80 milyar dolar azalarak 103,15 milyar dolar oldu.
|
|
|
📊 TCMB rezervleri: 23 Ekim haftası (milyar dolar)
| Swap hariç net rezerv: |
30,76 (-8,58) |
| Net rezerv: |
42,87 (-8,64) |
| Brüt rezerv: |
162,19 (-6,91) |
| Döviz rezervi: |
59,04 (-3,10) |
| Altın rezervi: |
103,15 (-3,80) |
|
|
|
|
| • |
TCMB analitik bilanço verilerinden yapılan hesaplamalara göre, toplam rezervler 30 Ekim haftasında yaklaşık 4,1 milyar dolar azalarak 158,1 milyar dolara indi. Böylece düşüş üst üste üçüncü haftaya uzadı. Rezervler 16 Ekim'de 169,1 milyar dolar seviyesindeydi.
|
|
| • |
Rezervler Ekim ayında 13,1 milyar dolar azaldı; Eylül'deki düşüş 17 milyar dolardı. Rezervler, 30 Ocak'ta görülen 218,2 milyar dolarlık yılın zirvesinin 60,1 milyar dolar (%27,5) altında bulunuyor.
|
|
| • |
Yabancı yatırımcılar 23 Ekim haftasında hisse senedi piyasasında 99,98 milyon dolarlık, devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) ise 183,76 milyon dolarlık net satış yaptı.
|
|
|
|
|
📚 Bilgi Notu: Swap hariç net rezerv
Brüt rezerv, TCMB'nin elindeki tüm döviz ve altını gösterir. Net rezervde kısa vadeli döviz yükümlülükleri düşülür. Swap hariç net rezervde ise bankalarla yapılan swap işlemlerinden gelen döviz de çıkarılır. Bu nedenle bu kalem, TCMB'nin kendisine ait ve fiilen kullanabileceği rezervi gösteren en dar ölçü olarak izlenir.
|
|
|
Mevduat ve fon stopajında indirim gündemde
|
|
Ekonomi yönetiminin TL mevduat ile para piyasası, borçlanma araçları ve altın gibi kıymetli maden fonlarına uygulanan %17,5'lik stopaj oranını düşürmeyi değerlendirdiği bildiriliyor. Konuyla ilgili bir etki analizi yapılıyor. İndirim hayata geçerse TL varlıkların net getirisi artacak. TL mevduat faizinin şu anda yıllık enflasyonun bir miktar üzerinde getiri sağladığı değerlendiriliyor.
|
| • |
Masada %10-15 aralığında bir oran bulunuyor. Ağırlıklı eğilim %15 yönünde. Bunun nedeni, Hazine'nin akaryakıt vergilerinden kaynaklanan gelir kaybını dengeleme ihtiyacı. (TR Haberleri, Haber Hürriyeti)
|
|
| • |
Nihai kararı Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek verecek.
|
|
| • |
Değerlendirmeye göre 1 milyon liralık 3 aylık mevduatın net getirisi bugün 78.375 lira. Stopaj %15'e indirilirse bu tutar 80.750 liraya, %10'a indirilirse 85.500 liraya çıkıyor. (TR Haberleri)
|
|
|
📊 1 milyon TL'lik 3 aylık mevduatın net getirisi
| Bugün (%17,5 stopaj): |
78.375 TL |
| Stopaj %15 olursa: |
80.750 TL |
| Stopaj %10 olursa: |
85.500 TL |
|
|
| • |
Hisse senedi yoğun olmayan fonlarda stopaj oranı daha önce %15'ten %17,5'e yükseltilmişti. (Verginet, Fonaly)
|
|
| • |
Gündemin arka planında Merkez Bankası'nın faiz indirimleri var. TCMB 22 Ekim'de politika faizini %37'den %36'ya indirdi. Böylece yıl başından bu yana toplam indirim 200 baz puana ulaştı. (Habertürk)
|
|
| • |
Banka portföy şirketlerinin para piyasası fonları arasında yıllık ve aylık bazda en yüksek getiriyi Ziraat Portföy Başak Para Piyasası (TL) Fonu (ZBJ) sağladı. Fonun yıllık brüt getirisi %46,3-46,6 bandında, son bir aylık getirisi ise yaklaşık %3. (Fonveri, FVT)
|
|
| • |
Karşılaştırma için yıllık enflasyon rakamları şöyle:
|
|
| ◦ |
TÜİK'e göre eylülde %29,73 ile Kasım 2021'den bu yana ilk kez %30'un altına indi. Ekim verisi 3 Kasım'da açıklanacak. (Euronews, Bigpara)
|
|
| ◦ |
İTO'ya göre İstanbul'da ekimde perakende fiyatlar yıllık %32,47 arttı. (Cumhuriyet)
|
|
| ◦ |
ENAG'a göre eylülde %46,61 oldu. (Euronews)
|
|
|
Fon mağdurlarına ara ödeme başladı: 1 milyon TL söylendi, ilk turda en fazla 250 bin TL ödendi
|
|
Olağanüstü tasfiyedeki fonların yatırımcılarına ara ödemeler 30 Ekim Cuma günü başladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz kişi başı 1 milyon TL'ye kadar ödeme yapılacağını açıklamıştı. Ancak ilk günde hesaplara yatan tutarlar 166 bin TL ile 250 bin TL arasında kaldı. Bu farkın nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. İkinci ödemenin ne zaman ve hangi tutarda yapılacağına dair de kesinleşmiş bir takvim yok. Piyasa, yetkililerden konuya ilişkin acil bir açıklama bekliyor.
|
|
📊 Ara ödemede ilk tur
| Açıklanan üst sınır: |
1 milyon TL'ye kadar |
| İlk günde yatan tutarlar: |
166 bin – 250 bin TL |
| Ödeme yapılan yatırımcı: |
235.705 |
| İlk turda ödenen: |
29,3 milyar TL |
| Hedeflenen toplam: |
125 milyar TL |
|
|
| • |
Yılmaz 27 Ekim'de ödemelerin Cuma günü başlayacağını açıklamıştı. 1 milyon TL'ye kadar olan ara ödemeler için gereken net yatırım tutarının 125 milyar TL olduğunu belirtmişti. Ödemeler Ziraat Bankası ve İş Bankası aracılığıyla, küçük tutarlardan büyüğe doğru yapılıyor.
|
|
| • |
İlk turda Atlas, Pusula ve Tera Portföy'ün 7 fonundaki 235.705 yatırımcıya toplam 29,3 milyar TL ödendi. Bu tutar, hedeflenen 125 milyar TL'nin yaklaşık dörtte birine denk geliyor.
|
|
|
|
| • |
Yılmaz, ödemelerin üç kaynaktan karşılanacağını söylemişti:
|
|
| ◦ |
fonlardaki mevcut nakit ve varlıklar,
|
|
| ◦ |
haksız kazanç elde edenlerden geri alınan tutarlar,
|
|
| ◦ |
yargı süreci devam eden kişilerden TMSF'ye devredilen varlıklar.
|
|
|
|
| ◦ |
1 milyon TL sınırı her yatırımcı için her fonda ayrı uygulanıyor.
|
|
| ◦ |
Ödemeler para piyasası fonlarından başlıyor.
|
|
| ◦ |
Ara ödemeler nihai tasfiye tutarından düşülecek.
|
|
| ◦ |
Katılma payları ise tasfiye tamamlandığında iade edilecek.
|
|
|
|
|
Haftanın ilk işlem gününde jeopolitik cephede olumlu haberler arka arkaya geldi. İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney, hükümete ABD ile müzakere yürütme yetkisi verdi. Hamaney, babası Ali Hamaney'in İsrail ve ABD tarafından öldürülmesinin ardından göreve gelmiş ve bir süredir kamuoyu önüne çıkmıyordu. Yetki verildiğini Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan duyurdu. Pezeşkiyan, "Sorunu diyalogla çözmeye çalışıyoruz, bu konuda Dini Lider de hükümete yetki verdi" dedi (IranWire). Piyasalar bu adımı, Tahran yönetimindeki koordinasyon sorununun aşılmaya başladığı şeklinde yorumladı.
|
|
📊 Petrolde günün tablosu
| Brent (gün içi): |
104,43 $ (yaklaşık -%8) |
| WTI: |
96,50 $ (-%7,3) |
| Brent 30 Ekim kapanışı: |
117,64 $ |
| Goldman: jeopolitik risk primi |
~27 $ |
| Goldman: yıl sonu Brent tahmini |
90 $ → 105 $ |
|
|
| • |
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington belirli şartları kabul ederse Hürmüz Boğazı'nın daha önce önerilen yedi gün yerine iki gün içinde yeniden açılabileceğini söyledi. Arakçi, ABD ile doğrudan görüşme yapılmadığını ve sonucun Washington'un vereceği yanıta bağlı olduğunu vurguladı (Euronews).
|
|
| • |
Tahran'ın öne sürdüğü şartlar şunlar: ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırması, petrol ihracatına yönelik yaptırımların kaldırılması ve bölgedeki tüm çatışmaların sona ermesi (Euronews). İran, nükleer konularda taviz vermeden önce dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını da istiyor.
|
|
| • |
İstişareler en yoğun şekilde Katar ve Pakistan üzerinden yürüyor. Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye de arabuluculuk sürecinde yer alıyor. Masadaki öneri, BM denetçilerinin İran'ın nükleer tesislerini incelemesine izin verilmesi karşılığında yaptırımların hafifletilmesine dayanıyor (IBTimes).
|
|
| • |
Petrol fiyatları gün içinde yaklaşık %8 düştü. Brent varil başına 104,43 dolara gerileyerek ekim başından bu yana ilk kez 105 doların altını gördü. WTI ise %7,3 düşüşle 96,50 dolara indi (Caspian Post).
|
|
| • |
Brent, 30 Ekim'de 117,64 dolardan kapanış yapmış, gün içinde 118 dolarla son iki haftanın zirvesini görmüştü. Bu, 29 Nisan'dan bu yana en yüksek kapanıştı (Discovery Alert).
|
|
| • |
Petroldeki yükseliş enflasyon ve Fed'in faiz artırabileceği endişelerini körükledi. Bu endişeler kıymetli metallerdeki satışların ana nedeni oldu. Ekim ayında altın %3,3, gümüş %10 değer kaybetti. Altın temmuz ortasından bu yana ilk kez 4.000 doların altına indi, gümüş ise 54 doların altında 2026'nın en düşük seviyesini gördü (CapitalStreetFX).
|
|
| • |
Goldman Sachs'a göre ham petrol fiyatında yaklaşık 27 dolarlık jeopolitik risk primi bulunuyor. Banka, yıl sonu Brent tahminini 90 dolardan 105 dolara yükseltti (Euronews).
|
|
|
⚠️ Washington cephesi
Washington cephesinde ise ihtiyatlı bir hava var. ABD Başkanı Donald Trump müzakerelerin "iyi" gittiğini söylerken İran'a güvenmediğini belirtti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da askeri operasyonların yeniden başlatılması konusunda henüz bir karar alınmadığını açıkladı ( Euronews).
|
|
|
Petroldeki düşüş altın ve gümüşü yukarı taşıdı
|
|
Cuma günü sert satışlarla kritik destek seviyelerinin altına inen altın ve gümüş, haftaya tepki alımlarıyla başladı. İran'dan gelen diplomasi sinyalleriyle petrol fiyatları gerileyince enflasyon ve Fed'in faiz artırma ihtimaline dair kaygılar bir miktar azaldı.
|
|
📊 Değerli metaller ve makro göstergeler
| Ons altın: |
3.965,60 $ (yaklaşık +%2,4) |
| Ons gümüş: |
51,66 $ (+%3,6) |
| Fed politika faizi: |
%3,75-4,00 (sabit) |
| Yıl sonuna kadar artış olasılığı: |
~%75 |
| Dolar endeksi: |
101,50 |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi: |
~%4,93 |
|
|
| • |
Ons altın: ABD saatiyle 12.16 itibarıyla 91,20 dolar (yaklaşık %2,4) yükselerek 3.965,60 dolara çıktı ve yeniden 4.000 dolara yaklaştı (Fortune). Altın, Cuma günü %3,5'in üzerinde değer kaybederek 3.880 dolar civarına inmişti. Bu, Ekim 2025'ten bu yana görülen en düşük seviye (Kitco).
|
|
| • |
Ons gümüş: 1,80 dolar (%3,6) değer kazanarak 51,66 dolara yükseldi (USAGOLD). Gümüş, Cuma günü %6'yı aşan kayıpla 49 dolar seviyesine gerilemişti (Kitco).
|
|
| • |
Petrol: WTI varili %4'ten fazla düşüşle 99,58 dolara indi, Brent ise 108,55 dolardan işlem gördü. İran, ABD deniz ablukasını kaldırır ve petrol ihracatına yönelik yaptırımları gevşetirse stratejik su yolunu yeniden açabileceğini ve iki gün içinde nükleer müzakerelere dönebileceğini açıkladı. Washington teklifi henüz kabul etmedi (Kitco).
|
|
| • |
Fed beklentileri: Fed geçen hafta politika faizini %3,75-4,00 aralığında sabit tuttu. Faiz vadeli işlemleri ise yıl sonuna kadar yeni bir faiz artışı olasılığını yaklaşık %75 olarak fiyatlıyor. Dolar endeksi 101,50'ye geriledi, ABD 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık %4,93 seviyesinde (Kitco).
|
|
| • |
Genel tablo: Gümüş haftalık bazda Haziran başından bu yana en sert düşüşünü yaşadı. Altın ise Ocak ayında gördüğü yaklaşık 5.595 dolarlık rekor seviyenin hâlâ yaklaşık %30 altında (Kitco). Piyasalar, 3 Kasım'daki ABD ara seçimleriyle Fed'in faiz yolunu etkileyebilecek makroekonomik verileri izliyor (Business Standard).
|
|
|
Altın ara seçim öncesi bir yılın dibinden toparlandı; gözler Kongre ve Cuma günkü istihdam verisinde
|
|
Değerli metallerde ve küresel piyasalarda yatırımcılar petrolün yanı sıra ABD makro verilerini ve 3 Kasım Salı günü yapılacak ara seçimleri izliyor.
|
| • |
Spot altın Pazartesi günü %2,1 yükselişle ons başına 3.957,19 dolara çıktı. Altın Cuma gününü %3,6 kayıpla kapatmış ve Ekim 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi görmüştü. Aralık vadeli ABD altın kontratları da %1,77 artışla 3.967,40 dolara yükseldi. (Business Recorder)
|
|
| • |
Toparlanmada petrol fiyatlarındaki sert düşüş etkili oldu. Ham petrol %6 gerileyerek varil başına 100,58 dolara indi. Gümüş %3,7 artışla 50,91 dolara, platin ise %1,9 artışla 1.457,96 dolara yükseldi. (Business Recorder)
|
|
| • |
Altın hâlâ bir ayda yaklaşık %7,5, bir haftada ise %3 değer kaybetmiş durumda. Hisse senedi piyasalarındaki satış dalgası, yatırımcıları zararlarını karşılamak için altın pozisyonlarını bozmaya itti. (Yahoo Finance)
|
|
|
Ara seçimler: "Topal ördek" senaryosu masada
|
|
🌍 Kalshi: Demokratların kazanma olasılığı
| Temsilciler Meclisi: |
%94 |
| Senato: |
%74 |
|
|
| • |
Seçimde Temsilciler Meclisi'nin tamamı ve Senato'daki sandalyelerin bir kısmı yenilenecek. Tahmin piyasası Kalshi'de Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanma olasılığı %94, Senato'yu kazanma olasılığı %74 olarak fiyatlanıyor. Demokratlar Senato çoğunluğu için net dört sandalye kazanmak zorunda. (Kalshi, Covers)
|
|
| • |
Demokratlar iki kanadı da kazanırsa Başkan Donald Trump görevinin son iki yılında yasalarını Kongre'den geçirmekte zorlanacak ve "topal ördek" konumuna düşecek. (NewsNation)
|
|
| • |
Altındaki rallinin ana itici güçlerinden biri, Trump'ın 2024 seçimlerini kazanmasının ardından öne çıkan "debasement trade" (para birimi değer kaybı işlemi) oldu. Bu yaklaşım, ABD'nin borç yükünün ve bütçe açıklarının büyüyeceği, ülkeye güvenin azalacağı ve doların zayıflayacağı beklentisine dayanıyordu.
|
|
| • |
Julius Baer analisti Carsten Menke'ye göre bütçe açıkları seçim sonucundan bağımsız olarak sürecek. Menke, ABD'nin borç ve faiz yükünün uzun vadede altını desteklemeye devam edeceğini söyledi. (MINING.COM)
|
|
|
Haftanın kritik verisi: Tarım dışı istihdam
|
|
📊 ABD Ekim istihdam raporu: 6 Kasım, TSİ 16:30
| Tarım dışı istihdam beklentisi: |
65 bin |
| Eylül (önceki): |
29 bin |
| İşsizlik oranı beklentisi: |
%4,2 (sabit) |
| Yıllık ücret artışı beklentisi: |
%3,0 → %2,9 |
| Aralık'ta faiz artırımı olasılığı: |
%77 (bir hafta önce %80) |
|
|
| • |
ABD'de Ekim ayı tarım dışı istihdam verisi 6 Kasım Cuma günü TSİ 16:30'da açıklanacak. Piyasa beklentisi 65 bin kişi. Eylül'de istihdam yalnızca 29 bin kişi artmıştı. (FinancialJuice, Kiplinger)
|
|
| • |
İşsizlik oranının %4,2'de sabit kalması, yıllık ücret artışının ise %3,0'dan %2,9'a gerilemesi bekleniyor. (FinancialJuice)
|
|
| • |
Veri, Fed'in para politikası beklentileri açısından yakından izlenecek. Piyasalar Aralık toplantısında faiz artırımı olasılığını %77 olarak fiyatlıyor. Bu oran bir hafta önce %80'di. (Business Recorder)
|
|
| • |
Güçlü istihdam ve hızlanan ücretler sıkı para politikasının sürdürülmesini destekleyecek. Zayıf istihdam ve yükselen işsizlik ise daha güvercin bir duruşun önünü açabilir. (FinancialJuice)
|
|
|
Wall Street'te petrol düştü, teknoloji satışı sürdü: Gözler Apple ve Palantir sonrası çip bilançolarında
|
|
Geçen hafta teknoloji hisselerinde görülen sert satışlar haftanın ilk işlem gününde de sürdü. Petroldeki sert düşüş Dow Jones'u yukarı taşıdı ama teknoloji ağırlıklı endeksler ekside kapandı. Bilanço sezonu devam ediyor ve bu hafta açıklanacak büyük teknoloji ve çip şirketlerinin sonuçları Nasdaq ile Wall Street'in yönünü belirleyecek.
|
|
📊 ABD endeksleri: Pazartesi kapanışı
| Dow Jones: |
51.983,98 (+%0,41) |
| S&P 500: |
7.541,40 (-%0,51) |
| Nasdaq Bileşik: |
25.164,32 (-%1,07) |
| Teknoloji sektörü (gün içi): |
-%2,4 |
|
|
| • |
Pazartesi kapanışında Dow Jones %0,41 yükselişle 51.983,98 puana çıktı. S&P 500 %0,51 düşüşle 7.541,40 puana, Nasdaq Bileşik ise %1,07 kayıpla 25.164,32 puana geriledi. Teknoloji sektörü gün içinde %2,4 değer kaybetti (Yahoo Finance).
|
|
| • |
ABD ile İran arasında diplomatik bir uzlaşma olabileceği beklentisi petrol fiyatlarını sert düşürdü. Brent petrol %8,2 düşüşle varil başına 104,12 dolara, WTI ise %7,5 kayıpla 96,27 dolara indi (Investing.com, Yahoo Finance).
|
|
| • |
Nasdaq cuma günü %2,9 düştü ve haziran başından bu yana en kötü gününü yaşadı. Endeks ekimi yaklaşık %5 kayıpla tamamladı; bu, Mart 2025'ten bu yana en zayıf aylık performans. Satışlarda öne çıkan gelişmeler şunlar oldu: Meta on yılı aşkın sürede ilk kez negatif serbest nakit akışı açıkladı, Alphabet piyasa değerinin yaklaşık yarım trilyon dolarını kaybetti, Oracle 10 milyar dolarlık hisse ve tahvil ihracı duyurdu (Investing.com).
|
|
| • |
Apple, CEO John Ternus yönetimindeki ilk bilançosunda eylül çeyreği için yıllık bazda %12 artışla rekor seviyede 114,5 milyar dolar gelir açıkladı. Hisse başına kâr 2,10 dolar oldu. iPhone gelirleri 57,6 milyar dolarla beklentilerin üzerinde gerçekleşti ve hizmetler geliri 31,6 milyar dolarla tüm zamanların zirvesine çıktı. Şirketin 2026 mali yılı geliri 479 milyar dolarla rekor kırdı. Hisse, bilanço öncesinde yaklaşık %2 düşmüştü; mesai sonrası işlemlerde ise yatay seyretti (Apple, CNBC, Forbes).
|
|
| • |
Palantir'in üçüncü çeyrek geliri yıllık bazda %96 artışla 2,313 milyar dolara ulaştı. Şirket yıllık gelir beklentisini 8,530–8,534 milyar dolar aralığına yükseltti; piyasa beklentisi 8,2 milyar dolardı. Hisse mesai sonrasında sınırlı bir artış gösterdi (Yahoo Finance).
|
|
| • |
Hafta içinde açıklanacak sonuçlar:
|
|
| ◦ |
AMD salı akşamı açıklayacak. Gelir beklentisi yaklaşık 13,1 milyar dolar.
|
|
| ◦ |
Qualcomm ve Arm Holdings çarşamba akşamı açıklayacak. Gelir beklentileri sırasıyla yaklaşık 10,1 milyar dolar ve 1,4 milyar dolar.
|
|
| ◦ |
Warren Buffett'ın şirketi Berkshire Hathaway'in sonuçları ise hafta sonuna doğru takip edilecek.
|
|
|
Intel hisseleri %25 değer kaybetmiş, yarı iletken ETF'i cuma günü %9,1 gerilemişti. Bu nedenle özellikle AMD'nin yapay zeka çiplerine olan talebin sürdüğünü göstermesi bekleniyor (TipRanks, Yahoo Finance).
|
| • |
Apple yapay zeka altyapısına rakiplerine göre çok daha az yatırım yapıyor ve bu nedenle yapay zeka harcamalarına dair endişelerden fazla etkilenmedi. Şirketin 2026'daki yapay zeka yatırım harcaması 15 milyar doların altında kalırken Alphabet'in bu kalemdeki beklentisi 205 milyar dolar (FinanceFeeds).
|
|
| • |
Apple hissesi 2026'da yaklaşık %28 yükseldi ve "Muhteşem Yedili" arasında yılın açık ara en iyi performans gösteren hissesi oldu. Şirketin piyasa değeri 5 trilyon doları aştı. Apple 2025'i %8'lik artışla grubun alt sıralarında tamamlamıştı (Bloomberg, Investing.com).
|
|
| • |
Salı günü yapılacak ara seçimler ve hafta sonunda açıklanacak ekim ayı istihdam raporu da piyasaların gündemindeki diğer başlıklar (Yahoo Finance).
|
|
|
Borsa İstanbul'da bankacılık ve havacılık öncülüğünde toparlanma
|
|
BIST 100 endeksi haftanın ilk işlem gününe Cuma kapanışına yakın bir seviyeden başladı. Cuma günkü sert düşüşün etkisiyle ilk yarım saatte satışlar sürdü ve endeks yaklaşık %1 geriledi. Saat 10:30'dan sonra kademeli olarak yükselen endeks, günü zirveye yakın tamamladı. Yükselişte üç etken öne çıktı: ABD-İran anlaşması umutlarıyla petrol fiyatlarının gerilemesi ve teknoloji hisselerindeki toparlanma, Bank of America'nın uzun bir aradan sonra yaptığı güçlü alımlar ve sert düşüş sonrası ucuzlayan hisselere gelen tepki alımları (AA). VİOP'ta vade sonu işlemlerinin Cuma günü tamamlanması ve stopaj indirimi iddiaları da yükselişi destekledi. Alımlar ise piyasa geneline yayılmadı. Gün içinde 230 hissede toplam 249 kez pay bazında devre kesici uygulandı (CNBC-e).
|
|
📊 BIST 100: 2 Kasım günün özeti
| Kapanış: |
10.961,67 (+202,11 puan / +%1,88) |
| Açılış: |
10.765,09 |
| Gün içi en düşük / en yüksek: |
10.626,34 — 11.007,60 (Bloomberg HT) |
| BIST 30: |
13.696,64 (+%2,06) |
| BIST Banka: |
+%4,24 |
| BIST Holding: |
+%2,12 |
BIST Ulaştırma:
Günün en çok kazandıran sektör endeksi oldu. |
+%6,80 |
Menkul kıymet yatırım ortaklıkları:
Günün en çok kaybettiren sektör endeksi oldu. |
-%3,87 |
İşlem hacmi:
Düşük kaldı (AA) |
112,8 milyar TL |
|
|
| • |
Bank of America: Kurum 3,96 milyar TL net alım yaptı. En büyük satışı ise 1,2 milyar TL ile Aselsan'daydı (Paratic).
|
|
| • |
Teknik seviyeler: Analistler 11.100 ve 11.200 puanı direnç, 10.900 ve 10.700 puanı destek olarak izliyor (Borsatek).
|
|
|
▲ Pozitif ayrışanlar
|
| • |
THY: %7,76 artı. Petroldeki düşüşle hissede güçlü alımlar görüldü. THYAO, 12,4 milyar TL ile günün en çok işlem gören hissesi oldu (CNBC-e).
|
|
|
|
| • |
Türk Altın: %5,31 artı. Ons altın %2,15 yükselişle 3.958 dolara, gram altın 6.356 TL'ye çıktı (Bloomberg HT).
|
|
| • |
Anadolu Efes: %5,25 artı
|
|
|
▼ Negatif ayrışanlar
|
| • |
Doğuş Otomotiv: %10 düşüşle taban fiyattan kapattı ve hissede seans içinde iki kez devre kesici uygulandı (Endeks24). Hisse, geçen hafta Volkswagen ile Türkiye'de üretim görüşmeleri haberiyle iki gün üst üste tavan olmuştu. Bugünkü düşüş kâr satışı olarak değerlendiriliyor.
|
|
| • |
Akfen Yenilenebilir Enerji %9,7, Pasifik Holding ise %7,1 değer kaybetti (Paratic).
|
|
|
Diğer piyasalar ve veriler
|
| • |
Dolar/TL 49,97, Euro/TL 56,02 seviyesinde işlem gördü. Brent petrolün varili 105,91 dolardan izlendi (Bloomberg HT).
|
|
| • |
İmalat PMI ekimde 47,3'e geriledi (eylülde 47,9). Endeks 31 aydır 50 eşiğinin altında kalıyor (CNBC-e).
|
|
| • |
Gündemin odağında yurt içi enflasyon verisi, ABD'deki JOLTS istihdam raporu ve THY, Tüpraş ile üç bankanın açıklayacağı bilançolar bulunuyor (Investing.com).
|
|
|
Aracı kurum dağılımı (2 Kasım 2026): BIST 100 endeksi günü %1,88 yükselişle 10.961,67 puandan kapattı. Bank of America (BofA) yaklaşık 3,9 milyar TL net alımla günün en büyük alıcısı oldu (Paratic). Kurumun en çok aldığı hisse Yapı Kredi oldu, THY ikinci sırada yer aldı. Satış tarafında en fazla satan kurum İş Yatırım, ikinci sırada ise Garanti BBVA Yatırım oldu.
|
|
Bank of America (net ~3,9 milyar TL alım): En büyük alımlar
| Yapı Kredi (YKBNK) |
1,1 milyar TL |
| THY (THYAO) |
952 milyon TL |
| Akbank (AKBNK) |
769,1 milyon TL |
| İş Bankası (ISCTR) |
552,1 milyon TL |
| BİM (BIMAS) |
359,6 milyon TL |
Kurum ayrıca TRALT, Tüpraş, Anadolu Efes, Emlak Konut ve Sabancı Holding'de de alıcı oldu. Günü YKBNK %4,9 yükselişle 35,64 TL'den, THYAO ise %7,7 yükselişle 261 TL'den kapattı ( Paratic).
|
|
|
TEB Yatırım (net 1,16 milyar TL alım)
Günün ikinci büyük net alıcısı oldu. Alımlar şöyle sıralandı:
| THY |
156,6 milyon TL |
| Akbank |
147,1 milyon TL |
| Astor |
145 milyon TL |
| İş Bankası |
109,9 milyon TL |
| Aselsan |
80,9 milyon TL |
Kurum Yapı Kredi, Pegasus, Kardemir, Tüpraş ve Emlak Konut'ta da alım yaptı ( Rota Borsa).
|
|
|
İş Yatırım (net ~2,5 milyar TL satış)
Günün en büyük satıcısı oldu. THY, BİM, Akbank, İş Bankası ve Yapı Kredi'de satış yaptı.
|
|
|
Garanti BBVA Yatırım (net 895 milyon TL satış)
Günün ikinci büyük net satıcısı oldu. Satışlar şöyle sıralandı:
| Akbank |
163 milyon TL |
| THY |
157,5 milyon TL |
| Yapı Kredi |
74,6 milyon TL |
| Petkim |
65,4 milyon TL |
| Tüpraş |
64,3 milyon TL |
Kurum Şişecam, BİM, Garanti BBVA, Turkcell ve TRALT'ta da satıcı oldu ( Rota Borsa).
|
|
|
BofA ekim ayında da Borsa İstanbul'da bankalara yöneldi. Aylık bazda en fazla net alımı YKBNK'de (4,21 milyar TL) yaptı; bunu AKBNK (2,66 milyar TL) ve ASTOR (2,40 milyar TL) izledi. Kurum THYAO'da 1,49 milyar TL, ISCTR'de 1,44 milyar TL net alım gerçekleştirdi (Paratic). Aynı ay Aselsan'da 6,76 milyar TL net satış yaptı (Hisse.net).
|
|
Not:
Aracı kurum verileri yatırımcı işlemlerini gösterir; kurumların kendi pozisyonlarını yansıtmaz.
|
|
|
Piyasalarda gözler TÜİK'in ekim enflasyonunda
|
|
📊 Ekim TÜFE beklentileri (3 Kasım, 10:00)
| 21 ekonomist anketi (aylık ortalama): |
%2,20 (aralık %1,25–%2,70) |
| Bu ankete göre yıllık: |
%29,73 → %29,28 |
| Ekotürk anketi (aylık medyan / yıllık): |
%2,40 / %29,55 |
| Eylül aylık enflasyon: |
%1,84 |
| 2026 yıl sonu beklentisi (Ekotürk): |
%29,78 |
|
|
| • |
TÜİK, ekim ayı TÜFE verisini 3 Kasım Salı saat 10:00'da açıklayacak. 21 ekonomistin katıldığı ankette aylık enflasyon beklentisinin ortalaması %2,20 oldu. Tahminler %1,25 ile %2,70 arasında dağılıyor. Bu ortalamaya göre yıllık enflasyonun eylüldeki %29,73'ten %29,28'e gerilemesi bekleniyor (Timeturk).
|
|
| • |
Ekotürk'ün 27 Ekim tarihli anketinde aylık TÜFE beklentisinin medyanı %2,40, yıllık beklenti ise %29,55 düzeyinde. Eylülde aylık enflasyon %1,84 olmuştu. Aynı ankette 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi %29,78'e yükseldi (Investing.com).
|
|
| • |
BIST 100 endeksi 2 Kasım'ı %1,88 artışla 10.961,67 puandan kapattı. Endeks gün içinde 10.626 ile 11.007 puan arasında hareket etti, işlem hacmi yaklaşık 112,8 milyar lira oldu. Yükselişe bankalar öncülük etti: bankacılık endeksi %4,24 artışla 15.227 puana çıktı. BIST 100'deki hisselerin 73'ü değer kazandı (Endeks24, Patronlar Dünyası).
|
|
|
⚡ İzlenecek seviye
Enflasyon verisi beklentilere yakın gelirse, dün sert yükselen banka hisselerinde kâr realizasyonu görülebilir. Böyle bir geri çekilmede BIST 100'ün 10.850 puan seviyesinde tutunması piyasa açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilecek.
|
|
| • |
Mevduat stopajında indirim iddiası da piyasanın gündeminde. Haberlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, 6 aya kadar vadeli mevduatlarda uygulanan %17,5'lik stopaj oranını %10-15 aralığına düşürmeyi değerlendiriyor. Bütçe dengesi nedeniyle %15'in daha olası olduğu belirtiliyor. Konuyla ilgili henüz resmi bir karar ya da açıklama yok (TR Haberleri, FinansınGündemi).
|
|
| • |
Petrol tarafında Brent'in ocak vadeli kontratı 2 Kasım sabahı %6,6 düşüşle 109,92 dolara indi (Politikam). Akşam saatlerinde düşüş %6,8'e ulaştı ve fiyat 104 dolar seviyesine geriledi. Düşüşte ABD ile İran arasında diplomatik çözüm beklentisi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin endişelerin azalması belirleyici oldu. Aralık kontratının vadesinin dolması da fiyat hareketine katkı sağladı (Paratic). Piyasalar düşüşün kalıcı olup olmayacağını takip ediyor.
|
|