Tasfiyedeki fonlarda ara ödeme başladı, tutarlar 1 milyon TL'nin altında kaldı
|
|
Olağanüstü tasfiye kapsamındaki fonlarda ilk ara ödemeler 30 Ekim'de başladı. Ancak yatırımcıların hesaplarına geçen tutarlar, daha önce duyurulan rakamın oldukça altında kaldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yatırımcı başına 1 milyon liraya kadar ödemenin İş Bankası ve Ziraat Bankası üzerinden cuma günü başlayacağını açıklamıştı. İlk gün en yüksek ödeme 250 bin TL oldu. Bazı hesaplara 166 bin TL yatırıldı. 37 bin TL ya da 81 bin TL alan yatırımcılar da var, bir kısmı ise hiç ödeme alamadı.
|
| Açıklanan tavan: |
1.000.000 TL |
| İlk gün en yüksek ödeme: |
250.000 TL |
| Diğer örnek ödemeler: |
166 bin · 81 bin · 37 bin TL |
|
|
| • |
Toplam ara ödeme: 7 fonda 235.705 yatırımcıya toplam 29,3 milyar TL ödeniyor. Fonlar Atlas, Pusula ve Tera portföy yönetim şirketlerine ait.
|
|
| • |
Yasal dayanak: Ödemeler, 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun ile SPK'nın 27 Ekim tarihli kararına göre yapılıyor.
|
|
| • |
Dünkü en yüksek ödeme: 250.000 TL. Bu tutar açıklanan 1 milyon TL tavanın %25'ine denk geliyor.
|
|
| • |
Tüm tasfiyelerde gelinen nokta: Olağan ve olağanüstü tasfiyeler birlikte ele alındığında, 100 fonda 299.464 yatırımcıya toplam 97,3 milyar TL ödendi.
|
|
| • |
Takvim: 1 milyon TL'ye kadar olan ödemelerin kademeli olarak 1-2 hafta içinde, yani kasım ortasına kadar tamamlanması bekleniyor. Önümüzdeki günlerde yeni ödemeler yapılması öngörülüyor.
|
|
| • |
Kaynak: Yılmaz, olağanüstü tasfiye kapsamındaki net yatırım tutarının 125 milyar TL olduğunu ve 1 milyon TL'ye kadar olan ödemelerin bu kaynaklarla rahatlıkla karşılanabileceğini belirtmişti. Ödemeler üç kaynaktan finanse ediliyor: fonlarda kalan varlıklar, aşırı kazanç elde edenlerden geri alınan tutarlar ve mahkeme kararıyla TMSF'ye devredilen varlıklar.
|
|
|
Hesaplama yöntemi belirsiz
Ödemelerin nasıl hesaplandığına dair resmi bir açıklama yapılmadı. Piyasada iki ihtimal konuşuluyor:
| • |
Yatırımcıların fonlara yatırdıkları ve çektikleri tutarlar arasındaki fark, yani net para girişi esas alınıyor olabilir. |
| • |
Ödemeler fon varlığındaki dağıtılabilir nakitle sınırlı kalıyor olabilir. |
|
|
|
İlk aşamada önceliğin para piyasası fonlarına ve küçük alacaklara verilmesi ve tavanın 250 bin TL'de kalması, kamuoyundaki soru işaretlerini artırdı. Ekonomist Barış Soydan, ödemelerin 1 milyon TL yerine 250 bin TL'den başladığını hatırlatarak bu konuda açıklama yapılması çağrısında bulundu. İYİ Parti'den Burak Dalgın ise sürecin öngörülebilir olması gerektiğini vurguladı.
|
BES'te fon krizi etkisi: tasfiye karşılıkları ve tahvil temerrüdü
|
|
Fon piyasasındaki dolandırıcılık soruşturmasıyla başlayan kriz yatırım fonlarıyla sınırlı kalmadı. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonları da etkilendi. Krizin ilk günlerinde HDI Fiba Emeklilik'in fon sepeti fonları sert değer kaybetti. Bu kayıp piyasa hareketinden değil, ayrılan karşılıktan kaynaklandı.
|
| • |
HDI Fiba'nın Fon Sepeti Fonları Emeklilik Yatırım Fonu (FIK), SPK'nın 17 Eylül 2026 kararıyla tasfiyeye alınan yatırım fonları için 28 Eylül itibarıyla %100 karşılık ayırdı. Fon eylülü %35,36 kayıpla kapattı ve bu son bir yılın en kötü aylık performansı oldu (besfongetirileri.com).
|
|
| • |
Fon sonraki dönemde toparlandı ve son bir aylık getirisi %53,13'e ulaştı (besfongetirileri.com). Bu hareket, genelde düşük oynaklıkla bilinen BES'te alışılmadık bir dalgalanma yarattı.
|
|
| • |
BES'te katılımcıların toplam fon tutarı 23 Ekim itibarıyla 2 trilyon 88 milyar TL oldu. Bir önceki hafta bu tutar 2 trilyon 131 milyar TL idi. Sistemde 10,3 milyonu aşkın katılımcı bulunuyor (Foreks).
|
|
Sorun özel sektör borçlanma araçlarına sıçradı
|
|
Bazı şirketler bono, tahvil ve kira sertifikası ödemelerini yapamıyor. Bu ödemelerin yapılamaması, söz konusu kağıtları portföyünde tutan fonları da etkiliyor.
|
| • |
Alves Kablo'nun 19 Ekim'de KT Sukuk Varlık Kiralama aracılığıyla ihraç edilen kira sertifikasına ilişkin 479,4 milyon TL'lik ödemesi yapılmadı. Bu tutarın 400 milyon TL'si anapara, 79,4 milyon TL'si dönemsel getiriydi. 23 Ekim'de ise şirketin doğrudan ihraç ettiği finansman bonosunun anapara ve kupon ödemelerinin MKK aracılığıyla yapılamadığı duyuruldu (Patronlar Dünyası).
|
|
| • |
Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi şirkete 20 Ekim'den geçerli üç aylık geçici konkordato mühleti verdi. Mühlet kapsamına yönetim kurulu başkanı ile başkan vekili de alındı. Bir sonraki duruşma 20 Ocak 2027'de yapılacak (Foreks, Patronlar Dünyası).
|
|
| • |
Şirketin borçlanma araçlarını tutan BES fonları da bu kağıtlar için karşılık ayırmaya başladı.
|
|
|
⚠️ Özel sektör borçlanma araçları piyasasında yoğunlaşma
Özel sektör borçlanma araçları piyasasının büyüklüğü 2 Ekim itibarıyla yıllık %68 artışla 1,03 trilyon TL'ye ulaştı. Yatırım fonları dolaşımdaki stokun yaklaşık %35'ini tutuyor. Bu yoğunlaşma piyasayı likidite şoklarına karşı kırılgan hale getiriyor ( Bloomberg HT).
|
|
Görece güvenli liman: para piyasası ve kamu ağırlıklı borçlanma fonları
|
| • |
Portföyünde özel sektör tahvili bulunmayan bazı BES borçlanma araçları fonları aylık yaklaşık %3 getiri sağlıyor.
|
|
| • |
BES para piyasası fonlarının aylık getirisi de %3 civarında. Bu kategori son bir ayda net 24,1 milyar TL giriş alarak 437,6 milyar TL büyüklüğe ulaştı. Aynı dönemde kıymetli madenler fonlarından net 6,6 milyar TL çıkış oldu (Türkinform).
|
|
| • |
TCMB 22 Ekim'deki toplantısında politika faizini %37'den %36'ya indirdi (Ensonhaber). Kısa vadeli faiz getirisi bu düzeyde kalırken, özel sektör kredi riski taşımayan bu fonlar mevcut koşullarda diğer BES fonlarına göre daha güvenli görülüyor.
|
|
TL mevduat faizleri yüzde 37-38 bandında, net getiri hâlâ aylık enflasyonun üzerinde
|
|
Bankaların 32 gün vadeli standart TL mevduata verdiği brüt faizler geçen haftaya göre fazla değişmedi ve büyük bankalarda ortalama yüzde 37-38 bandında kaldı. Liste, yeni müşterilere özel kampanyaları değil, mevcut müşterilere uygulanan standart oranları gösteriyor. Büyük bankalar arasında en yüksek oran VakıfBank'ta, en düşük oran ise Ziraat Bankası'nda görülüyor (NetMevduat).
|
|
📊 32 günlük standart TL mevduat faizleri (brüt / net)
| Banka |
Brüt |
Net |
| Ziraat Bankası |
%34,00 |
%28,05 |
| Halkbank |
%36,00 |
%29,70 |
| VakıfBank |
%40,00 |
%33,00 |
| İş Bankası |
%37,50 |
%30,94 |
| Garanti BBVA |
%37,50 |
%30,94 |
| Akbank |
%39,25 |
%32,38 |
| Yapı Kredi |
%39,00 |
%32,18 |
| QNB |
%39,25 |
%32,38 |
|
|
|
Oranlar tutara ve hesap türüne göre değişiyor. Örneğin Ziraat'in günlük vadeli "Dinamik" hesabında oran %44'e, QNB'nin günlük hesabında %42'ye kadar çıkıyor (Takvim).
|
| Merkez Bankası verileri ve para politikası |
| • |
TCMB verilerine göre 1-3 ay vadeli TL mevduatta ortalama basit faiz 9 Ekim haftasında %36,4'e geriledi. Bu oran aylık brüt yaklaşık %3 getiriye karşılık geliyor. Aynı dönemde TCMB'nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %37'ye indi (Yatirimx).
|
|
| • |
Para Politikası Kurulu 22 Ekim'de politika faizini 100 baz puan indirerek %37'den %36'ya çekti. Gecelik borç verme faizi %39'a, gecelik borçlanma faizi %34,5'e düşürüldü (CNN Türk, Ensonhaber).
|
|
| Para piyasası fonları |
| • |
TEFAS'taki 39 para piyasası fonunun son bir aylık medyan brüt getirisi %2,95 oldu (Yatırımcı.ai).
|
|
| • |
Bireysel yatırımcılar için 6 aya kadar vadeli TL mevduatta ve para piyasası fonlarında stopaj %17,5 olarak uygulanıyor (Hangikredi, Fintables). Stopaj düşüldükten sonra hem mevduatta hem fonlarda aylık net getiri yaklaşık %2,4-2,5 düzeyinde.
|
|
| • |
Kurumsal yatırımcıların para piyasası fonu kazançlarına 5 Eylül 2026'dan itibaren %10 stopaj uygulanıyor (ParaAnaliz).
|
|
|
Enflasyon karşısında getiri
| • |
TÜİK verilerine göre TÜFE eylülde aylık %1,84, yıllık %29,73 arttı. Yıllık enflasyon Kasım 2021'den bu yana ilk kez %30'un altına indi (Takvim, Sonbirsoz). |
| • |
Aylık enflasyon %2'nin altında kaldıkça, aylık yaklaşık %2,5 net getiri sağlayan mevduat ve para piyasası fonları enflasyona karşı koruma sağlamayı sürdürüyor. |
|
|
Turizmde rekor çeyrek, otomotivde Volkswagen ile yeni masa
|
|
Türkiye ekonomisi için olumsuz haberlerin ağır bastığı bir dönemde iki olumlu gelişme geldi. Bölgedeki savaş ortamına rağmen turizm geliri üçüncü çeyrekte rekor kırdı. Doğuş Otomotiv de Volkswagen Grubu ile Türkiye'de binek otomobil üretimini değerlendirmek için niyet mektubu imzaladı.
|
Turizm geliri 25,5 milyar dolarla rekor kırdı
|
| • |
TÜİK'in 30 Ekim'de açıkladığı verilere göre turizm geliri Temmuz-Eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre %5 arttı ve 25 milyar 526 milyon dolara ulaştı. Bu, üçüncü çeyrek için en yüksek seviye (BloombergHT, BHA).
|
|
| • |
Gelirdeki artış ziyaretçi sayısındaki düşüşe rağmen geldi. Türkiye'den çıkış yapan ziyaretçi sayısı %1,6 azalarak 23 milyon 255 bin kişiye geriledi. Artışı kişi başına daha yüksek harcama sağladı ve ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 107 dolar oldu (Akşam Haberleri).
|
|
| • |
Harcamaların 17,1 milyar doları kişisel harcamalardan, 8,2 milyar doları paket tur harcamalarından oluştu. Gelir kalemleri arasında ilk sırada %32,3 payla paket turlar yer aldı. Onları %20,5 ile yeme-içme ve %12,5 ile konaklama izledi (BloombergHT).
|
|
| • |
Turizm gideri ise %22,6 artarak 3 milyar 40 milyon dolara çıktı. Yurt dışına giden vatandaş sayısı %24,2 arttı ve kişi başı ortalama harcama 723 dolar oldu. Buna göre çeyreklik net turizm geliri yaklaşık 22,5 milyar dolar (BloombergHT).
|
|
| • |
Sektörün GSYH içindeki payı ise düşüşünü sürdürüyor. Turizm 2022'de her 100 liralık GSYH'nin 5 lirasını oluşturuyordu, 2026'da bu oran 3,2 liraya geriledi (BloombergHT).
|
|
Doğuş Otomotiv ile Volkswagen'den üretim için niyet mektubu
|
| • |
Doğuş Otomotiv, 30 Ekim'de Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada Volkswagen Grubu şirketleriyle bir niyet mektubu imzaladığını duyurdu. Mektup, Volkswagen markalı binek otomobillerin Türkiye'de üretilmesine yönelik seçeneklerin değerlendirilmesini kapsıyor (Yatırımlar).
|
|
| • |
Niyet mektubu kesin bir yatırım ya da ortaklık kararı anlamına gelmiyor. Açıklamada yatırım tutarı, üretim kapasitesi, takvim ve model bilgisi yer almadı. Şirket, süreçteki gelişmeleri mevzuat çerçevesinde kamuoyuyla paylaşacağını belirtti (Yatırımlar, Motor1).
|
|
| • |
Açıklamaya göre işbirliğinin amacı Türkiye pazarına katma değerli ve teknolojik ürünler sunmak, ülke otomotiv sektörünün gelişimine de katkı sağlamak.
|
|
| • |
Volkswagen 2019'da Manisa'da yeni Passat ve Skoda Superb modellerini üretmek üzere yıllık 300 bin adet kapasiteli bir fabrika planlamıştı. Ancak Temmuz 2020'de bu yatırımdan vazgeçmişti. Yeni adımla Volkswagen'in Türkiye'de üretimi altı yıl sonra yeniden gündeme geldi (Takvim, GZT).
|
|
|
📝 Özet
| 3. çeyrek turizm geliri: 25,53 milyar dolar (yıllık %5 artış, rekor). Ziyaretçi sayısı %1,6 düşüşle 23,3 milyon kişi. |
| 3. çeyrek turizm gideri: 3,04 milyar dolar (yıllık %22,6 artış). |
| Doğuş Otomotiv–Volkswagen: Türkiye'de binek otomobil üretimi seçeneklerini değerlendirmek için niyet mektubu imzalandı. Kesin yatırım kararı henüz yok. |
|
|
Altın ve gümüşte sert satış: Ons altın 3.900 doların altına indi
|
|
Kıymetli metaller dün sert satışlarla karşılaştı. Fed faizi sabit tuttu ancak artırım beklentisi sürdü. ABD'den gelen güçlü büyüme ve yüksek enflasyon verileri de bu beklentiyi destekledi.
|
| Ons altın: |
~3.897 USD (-%3,08) |
| Ons gümüş: |
49,09 USD (-%5,9) |
| Platin: |
-%4,2 |
| Altın/gümüş oranı: |
76,8 → 79,4 |
|
|
| • |
Ons altın: 4.000 dolar desteğini kırdı ve 3.893 dolara kadar geriledi. Günü yaklaşık 3.897 dolardan, %3,08 kayıpla tamamladı. Fiyat temmuz ayındaki 3.941 dolarlık dibin de altına indi (USAGOLD). Altın ekimi aylık kayıpla kapatmaya hazırlanıyor ve üst üste ikinci kez ay bazında düşüş görülecek (Investing.com).
|
|
| • |
Ons gümüş: %5,9 değer kaybederek 49,09 dolara indi. Gümüş, Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 50 doların altını gördü (USAGOLD, TechFlow). Altın/gümüş oranı 76,8'den 79,4'e çıktı. Platin de %4,2 düştü.
|
|
| • |
Satışın niteliği: Satışlarda teknoloji hisselerindeki düşüşe bağlı likidite ihtiyacı da etkili oldu. Pozisyon kapatmalar ve teminat tamamlama çağrıları düşüşü hızlandırdı (USAGOLD).
|
|
Fed: Faiz sabit, artırım beklentisi sürüyor
|
| • |
Fed, çarşamba günkü toplantıda politika faizini %3,75–4,00 aralığında sabit tuttu. Karar 10'a 2 oyla alındı. Fed Yönetim Kurulu üyesi Lisa Cook ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack 25 baz puanlık artırım yönünde oy kullandı (Advisor Perspectives).
|
|
| • |
Fed açıklamasında enflasyonun %2'lik hedefin üzerinde kalmaya devam ettiğini vurguladı. Ekonomik aktivitenin ise sağlam bir hızla genişlediğini belirtti.
|
|
| • |
Fed Başkanı Kevin Warsh ileriye dönük yönlendirmeden kaçındı. Ancak ek artırım beklentilerini dağıtacak bir mesaj da vermedi (CNBC).
|
|
| • |
CME FedWatch verilerine göre aralıkta 25 baz puanlık artırım olasılığı %82,6'ya yükseldi (Fox Business). Vadeli piyasalar aralıktan başlayarak 2027'ye uzanan toplam 75 baz puanlık artırımı fiyatlıyor. Politika faizinin Eylül 2027'de %4,7'ye yaklaşması bekleniyor (Forbes).
|
|
|
🌍 ABD verileri
| 3. çeyrek büyümesi: Yıllıklandırılmış %3,4. Büyüme beklentilerin üzerinde geldi ve 2. çeyrekteki %2,2'nin üzerine çıktı (BEA). |
| PCE enflasyonu (yıllık manşet): Eylülde %3,6 (Morningstar) |
| PCE enflasyonu (aylık): %0,5 |
| Çekirdek PCE: Yıllık bazda %3,1. Ağustostaki %3,0'ın üzerine çıktı. Aylık artış %0,3 oldu (Advisor Perspectives). |
| PCE verilerinin tamamı beklentilerle uyumlu geldi. |
|
|
Petrol
|
| • |
Brent petrol: Varil fiyatı 115 dolar civarında seyrediyor. Fiyat cuma sabahı Asya seansında 115,74 dolara kadar çıktı (Indrastra). Orta Doğu'daki çatışmaların arz kaygılarını artırmasıyla Brent ekimde yaklaşık %13 yükseldi. Böylece üst üste dördüncü aylık kazancına ilerliyor (Nairametrics).
|
|
TCMB rezervlerinde erime sürüyor, altın satış baskısı altında
|
| • |
Merkez bankaları altın almayı sürdürse de bu alımlar değerli metaldeki son düşüşü durdurmadı. Ons altın 4.000 doların altına inerek temmuzdan bu yana en düşük seviyesine geriledi ve ekimi yaklaşık %4 kayıpla, üst üste ikinci aylık düşüşle kapatmaya hazırlanıyor. Faiz beklentilerinin değişmesi ve yatırımcıların ABD Hazine tahvillerine yönelmesi kayıpları büyüttü (TGRT Haber, Habertürk).
|
|
| • |
Merkez bankası talebi ise canlı. Çin Merkez Bankası eylülde de rezervlerine altın ekledi ve kesintisiz alımlarını 23 aya taşıdı. 2026 genelinde merkez bankalarının toplam 720 ton altın alması bekleniyor. Goldman Sachs, 2026 ve 2027 için aylık ortalama 60 tonluk merkez bankası alımı öngörüyor (Forbes Türkiye).
|
|
| • |
TCMB, mart sonu ve nisan başında kuru korumak için yüklü döviz sattı. Nakit dövize ulaşmak için altın satışı ve altın karşılığı swap işlemlerine başvurdu. 3 Nisan'la biten haftada 9,5 ton altın satıldı. Bu dönemde toplam satış 57,3 tona, swap miktarı da 75,7 tona ulaştı (CNBC-e, BoldMedya). TCMB, yılın ilk beş ayındaki 81 tonluk net satışla dünyada en çok altın satan merkez bankası oldu (Hacim Strateji). Altın rezervi daha sonra yeniden toparlandı.
|
|
| • |
Döviz rezervlerindeki erime ise sürüyor. 23 Ekim haftasında brüt rezervler 6,9 milyar dolar (%4,1) azalarak 162,2 milyar dolara indi. Bu, son sekiz haftanın en sert haftalık düşüşü. 21 Ağustos'taki 188,4 milyar dolarlık zirveden bu yana kayıp 26,3 milyar doları buldu (Endeks24).
|
|
| • |
Aynı hafta net rezervler 42,8 milyar dolar oldu. Swap hariç net rezervler ise bir haftada 8,6 milyar dolar azalarak 30,7 milyar dolara geriledi (10Haber). QNB ekonomistlerinin hesaplamasına göre TCMB, 23 Ekim haftasında yaklaşık 5,7 milyar dolar net döviz sattı (Foreks).
|
|
| • |
Cumhuriyet Bayramı öncesindeki 28 Ekim Çarşamba günü analitik bilançoya göre brüt rezerv 163 milyar dolara çıkarak sınırlı bir toparlanma gösterdi. Aynı gün net rezerv 35,7 milyar dolar, swap hariç net pozisyon ise 18,6 milyar dolar olarak hesaplandı (Ekordion).
|
|
| • |
Bayram nedeniyle 23 Ekim haftasına ait resmi rezerv verileri ile para ve banka istatistikleri 2 Kasım Pazartesi saat 14.30'da yayımlanacak (CNBC-e).
|
|
|
📊 Öne çıkan rakamlar (23 Ekim haftası)
| TCMB brüt rezervi: 162,2 milyar dolar. Rezervlerin 103,1 milyar doları altın, 59,0 milyar doları döviz (Euronews, Endeks24). |
| TCMB altın rezervi: 103,1 milyar dolarlık altın varlığı, onsu 4.000 dolar civarındaki fiyatla yaklaşık 800 tona karşılık geliyor. TCMB'nin kendi altın rezervi IMF/WGC verilerine göre nisan itibarıyla yaklaşık 595 ton düzeyindeydi (altınkuru). |
| Net rezerv: 42,8 milyar dolar. Swap hariç net rezerv: 30,7 milyar dolar. |
|
|
ABD'de teknoloji bilançoları satış getirdi: Intel yaklaşık %30 düştü, para defansif hisselere kaydı
|
|
ABD borsalarında bu hafta açıklanan büyük teknoloji bilançoları sert satışlara yol açtı. Microsoft, Alphabet (Google), Amazon ve Intel arasında yalnızca Microsoft'un sonuçları kısmen olumlu karşılandı. Yapay zekâ yatırımlarının nakit akışı üzerindeki baskısı ve zayıf beklentiler teknoloji hisselerinde satışı derinleştirdi.
|
| Intel: Beklenti üstü hisse başı kâr, zayıf görünüm |
| • |
Intel'in üçüncü çeyrek net kârı geçen yılın aynı dönemindeki 4,1 milyar dolardan 3,3 milyar dolara indi. Bu %18'lik bir düşüş. Gelir ise yıllık %21 artışla 16,5 milyar dolara çıktı (Verdict, Intel).
|
|
| • |
Bilgisayar işlemcilerini kapsayan bölümün geliri %5 azalarak 8,1 milyar dolara geriledi. Veri merkezi ve yapay zekâ satışları ise %78 artışla 7,3 milyar dolara ulaştı.
|
|
| • |
Düzeltilmiş hisse başı kâr 0,52 dolar oldu ve 0,41 dolarlık beklentiyi aştı. Ancak şirket dördüncü çeyrek için 15-16 milyar dolar gelir öngördü. Piyasa beklentisi yaklaşık 17,1 milyar dolardı (Quartz, Analytics Insight).
|
|
| • |
Şirketin finans yöneticisi bilgisayar pazarındaki yavaşlamanın en az gelecek yılın ilk yarısına kadar süreceğini söyledi. İsrail'deki fabrikada iki çalışanın öldüğü patlamanın iki çeyrekte yaklaşık 600 milyon dolar gelir kaybına yol açması da görünümü zayıflattı.
|
|
| • |
Intel hissesi bir günde yaklaşık %30 değer kaybetti. Bu, şirket tarihinin en kötü günlerinden biri oldu (Quartz, Forbes). AMD %9, Qualcomm %7,3 değer kaybetti (Upstox).
|
|
| Alphabet, Amazon ve Microsoft |
| • |
Çarşamba akşamı açıklanan Alphabet bilançosunda hisse başı kâr 2,12 dolar oldu. Bu rakam 3,01 dolarlık beklentinin oldukça altında kaldı. Arama ve YouTube reklam gelirleri de tahminleri karşılamadı. Üçüncü çeyrek yatırım harcaması bir yıl önceki 24 milyar dolardan 51,4 milyar dolara çıktı. Serbest nakit akışı ise 9,1 milyar dolar eksiye döndü (Quality Stocks). Hisse perşembe günü yaklaşık %12 geriledi (Yahoo Finance, CNBC).
|
|
| • |
Amazon'un geliri yıllık %12 artışla 201,9 milyar dolar oldu. Hisse başı kâr 1,89 dolarda kaldı. Her iki rakam da beklentinin (202,2 milyar dolar ve 1,97 dolar) altında gerçekleşti. Bulut birimi AWS'nin büyümesi %39'a hızlandı. Buna karşın yıllık 220 milyar dolarlık yatırım harcaması öngörüsü ve 12 aylık dönemdeki yaklaşık 42,4 milyar dolarlık negatif serbest nakit akışı satış getirdi (CoinDCX, Analytics Insight).
|
|
| • |
Microsoft hem kârda hem gelirde beklentileri aştı. Azure gelirleri %49 arttı. Hisse işlem sonrasında yükselse de ertesi günü yatay kapattı (Quality Stocks).
|
|
| Endeksler ve sektör rotasyonu |
| • |
Cuma günü Nasdaq 100 %2,6, S&P 500 %1,2, Dow Jones ise %0,2 geriledi. Eylül'de çekirdek PCE enflasyonunun aylık %0,5 artması ve üçüncü çeyrekte %3,4 büyüme, faiz beklentileri üzerindeki baskıyı artırdı (Upstox).
|
|
| • |
Teknolojiden çıkan paranın bir kısmı defansif sektörlere yöneldi. Procter & Gamble, Walmart ve Coca-Cola yaklaşık %2 yükseldi. Sağlık hisselerinden Johnson & Johnson ve Merck de günü artıda tamamladı (Analytics Insight).
|
|
| Gösterge |
Değişim |
| Intel net kârı (3. çeyrek, yıllık) |
%18 düşüş |
| Intel hissesi (tek gün) |
yaklaşık %30 düşüş |
| Alphabet hissesi (bilanço sonrası) |
yaklaşık %12 düşüş |
| Procter & Gamble, Walmart, Coca-Cola |
yaklaşık %2 yükseliş |
|
|
Binance'te tarihin en büyük kripto soygunu: 6,3 milyar dolar çalındı, Bitcoin 76 bin dolar seviyesine indi
|
|
Dünyanın en büyük kripto para borsası Binance, 29 Ekim'de kripto tarihinin en büyük siber saldırısına uğradı. Saldırganlar on farklı blokzincirdeki Binance cüzdanlarından yaklaşık 6,36 milyar dolar değerinde varlık çekti. Bu tutar, Şubat 2025'teki 1,5 milyar dolarlık Bybit saldırısının yaklaşık dört katı. Borsa, uluslararası platformunda para çekme ve yatırma işlemlerini durdurdu.
|
| Çalınan varlık |
~6,3 milyar dolar |
| Dondurulan varlık |
~2,7–3 milyar dolar |
| Bitcoin |
~82.000 → 76.320 dolar (dip) |
| 24 saatlik tasfiye |
1,57 milyar dolar |
| Binance (uluslararası) |
Çekimler durduruldu, pazar sabahı açılması bekleniyor |
|
|
| Saldırının boyutu ve yöntemi |
| • |
Transferler Türkiye saatiyle perşembe 23.04 ile cuma 02.56 arasında, internete bağlı 17 "sıcak cüzdandan" yapıldı.
|
|
|
|
| • |
Çalınan varlıkların dağılımı: Ethereum ağında 3,79 milyar dolar, 18.270 BTC (1,47 milyar dolar), Tron ağında 628 milyon dolar, XRP Ledger'da 296 milyon dolar, Solana'da 96 milyon dolar (TRM Labs).
|
|
| • |
TRM Labs ve Chainalysis, saldırının arkasında Kuzey Kore bağlantılı hacker grubu TraderTraitor'ın olduğunu belirtiyor (Cumhuriyet). FBI, Bybit saldırısını da aynı gruba bağlamıştı.
|
|
| Dondurulan varlıklar ve Binance'in açıklamaları |
| • |
Tether, Circle, Ripple ve Arbitrum gibi kurumlar toplam yaklaşık 2,7 milyar dolarlık varlığı dondurdu. Bunun 1,77 milyar doları USDT, 825 milyon doları USDC. Binance ise dondurulan tutarı yaklaşık 3 milyar dolar olarak açıkladı.
|
|
| • |
TRM Labs'a göre saldırganın kontrolünde hâlâ yaklaşık 2,4 milyar dolarlık varlık bulunuyor.
|
|
| • |
Binance, kayıpların tamamını şirket kaynakları ve acil durum varlık fonuyla karşılayacağını, kullanıcı fonlarının güvende olduğunu açıkladı. Çekim hizmetlerinin pazar sabahı yeniden açılması bekleniyor.
|
|
| Piyasalara etkisi |
| • |
Bitcoin, perşembe günü 82.000 dolar civarında işlem görürken saldırı haberiyle 76.320 dolara kadar geriledi. Bu, 18 Eylül'den bu yana en düşük seviye. Ardından 77.000 dolar üzerine toparlandı. Bitcoin'in yılbaşından bu yana kaybı yüzde 11'i aştı.
|
|
| • |
Kripto vadeli işlemlerde 24 saatte 1,57 milyar dolarlık pozisyon tasfiye edildi. Bunların büyük kısmı uzun (long) pozisyonlardı.
|
|
| • |
Diğer kripto paralar da sert düştü: BNB yüzde 7,1 düşüşle 698,65 dolara, Ethereum yüzde 5,2 düşüşle 2.190 dolara, XRP yüzde 7 düşüşle 1,21 dolara geriledi (The Block). Toplam kripto piyasa değeri yaklaşık 2,7 trilyon dolara indi.
|
|
| • |
Bitcoin üzerindeki baskının azalması için çekimlerin yeniden açılması ve Binance'in zararın kesin boyutunu netleştirmesi bekleniyor.
|
|
|
BIST 100 endeksi 30 Ekim'de günü %3,64 kayıpla 10.759,56 puandan kapattı. Küresel satış baskısına fon tasfiyesindeki ara ödemelerin beklentinin altında kalması ve VİOP'ta vade sonunun satış yönünde geçmesi eklendi.
|
|
📊 Günün rakamları
| BIST 100 kapanış: |
10.759,56 puan (%3,64 düşüş) |
| Bankacılık endeksi: |
%3,06 düşüş |
| Holding endeksi: |
%3,09 düşüş |
| Sanayi endeksi: |
%4,55 düşüş |
| Sigorta endeksi: |
%1,96 yükselişle günün tek artış gösteren sektörü (AA) |
| BIST 100 işlem hacmi: |
112 milyar TL (BorsanınGündemi) |
| BIST 100 hisseleri: |
10 hisse yükseldi, 89 hisse geriledi |
| Piyasa geneli: |
70 hisse taban, 10 hisse tavan oldu |
|
|
| Seans görünümü |
| • |
Endeks güne 65,55 puan (%0,59) düşüşle 11.099,89 puandan başladı. Gün içinde en yüksek 11.106,13 puanı gördü, günü de en düşük seviye olan 10.759,56 puandan tamamladı. Günlük kayıp 405,88 puan oldu (BorsanınGündemi).
|
|
| • |
Endeks 23 Ekim'de gün içinde 10.707 puana inerek Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyesini görmüştü. Cuma kapanışı bu dip bölgesinin hemen üzerinde (Karar).
|
|
| • |
BIST 100 haftayı 23 Ekim kapanışına göre %3,22 kayıpla kapattı. Endeks 28 Ekim'e kadar %0,44 yükselmişti (Endeks24).
|
|
| • |
Analistler 10.600 ve 10.500 puanı destek, 10.900 ve 11.000 puanı direnç olarak izliyor (AA).
|
|
| Satışı derinleştiren etkenler |
| • |
Küresel piyasalarda Amazon ve Intel bilançolarının ardından yapay zekâ yatırımlarının getirisine dair soru işaretleri risk iştahını zayıflattı. Orta Doğu kaynaklı arz riskiyle yükselen petrol fiyatları da enflasyon endişelerini artırdı (AA). Nasdaq 100 vadelileri %2,38 geriledi (Paratic).
|
|
| • |
Olağanüstü tasfiye kapsamındaki fonlarda ilk ara ödemeler 30 Ekim'de başladı. Atlas, Pusula ve Tera portföy yönetim şirketlerinin 7 fonunda toplam 29,3 milyar TL hesaplara aktarıldı ve 235.705 yatırımcının bu ödemelerden yararlanması bekleniyor (Haberler.com).
|
|
| • |
Yatırımcı başına 1 milyon TL beklenirken ödemelerin üst sınırı 250.000 TL olarak uygulandı. Bu durum piyasada tepki gördü (YatırımX).
|
|
| • |
Toplam 131 fonun tasfiye sürecinde olması, fon varlıklarının satılabileceği endişesiyle hisseler üzerindeki baskıyı artırıyor (Paratic).
|
|
| Öne çıkan hisseler |
| • |
Doğuş Otomotiv %10 yükselerek tavan oldu. Şirket, Volkswagen Grubu şirketleriyle Türkiye'de binek otomobil üretimi seçeneklerini değerlendirmek için niyet mektubu imzaladığını açıkladı. Hisse haftanın en çok kazandıranı oldu ve haftalık bazda %14,24 yükseldi (Paratic, Endeks24).
|
|
| • |
Türkiye Sigorta, emeklilik fonlarının tasfiye kapsamındaki fonlarla bir ilişkisi bulunmadığını açıkladı ve hisse günü %7,1 primle kapattı. Hisse haftalık bazda ise %21,10 değer kaybetti (Endeks24).
|
|
| • |
Altındaki sert düşüşle madencilik endeksi %9,86 geriledi. Türk Altın ve TR Anadolu Metal (TRMET) taban oldu. Gübretaş ve Astor Enerji de %10 değer kaybetti (Paratic).
|
|
|
📅 Gelecek hafta
Gelecek hafta yurt içinde enflasyon ve hazine nakit dengesi verileri, yurt dışında PMI ve ABD istihdam verileri izlenecek ( AA). |
|
Borsa İstanbul aracı kurum dağılımı, 30 Ekim 2026: BofA alımda, endeks yüzde 3,64 düştü
|
| • |
BIST 100 haftanın son işlem gününde 405,88 puan (yüzde 3,64) kaybederek 10.759,56 puana geriledi. Toplam işlem hacmi 112 milyar lira oldu (AA). BIST 30 yüzde 3,88 düşüşle 13.419,68 puanda kapandı (CNBC-e).
|
|
| • |
Bankacılık endeksi yüzde 3,06, holding endeksi yüzde 3,09, sanayi endeksi yüzde 4,55 değer kaybetti. En sert düşüş yüzde 9,86 ile madencilik endeksinde yaşandı. Sigorta endeksi yüzde 1,96 artışla günü yükselişle kapatan tek endeks oldu (CNBC-e).
|
|
| • |
Satış baskısının arka planında yurt dışında yapay zekâ yatırımlarının kârlılığına dair artan soru işaretleri ve Orta Doğu'daki arz riskleriyle yükselen petrol fiyatları vardı (AA). Yurt içinde ise ekonomik güven endeksi 100 seviyesinin altına indi (CNBC-e).
|
|
Aracı kurumlar
|
| • |
İlk 5 aracı kurumun toplam net satışı 1,1 milyar TL oldu.
|
|
| • |
Bank of America (BofA) müşterileri günü yaklaşık 1,7 milyar TL net alımla tamamladı ve alıcı tarafın başında yer aldı (Paratic). Bu alımlar endeksteki geniş çaplı düşüşü engelleyemedi.
|
|
|
BofA'nın aldıkları
| Yapı Kredi |
356,6 milyon TL |
| Akbank |
180,7 milyon TL |
| BİM |
152,4 milyon TL |
| Tüpraş |
51,8 milyon TL |
|
|
| • |
BofA'nın en çok sattığı hisseler 698 milyon TL ile ASELSAN ve 355,3 milyon TL ile Astor Enerji oldu. Gün sonunda ASTOR yüzde 10 düşüşle 158,9 TL'den taban fiyata indi. BofA, THY'de 201,7 milyon TL ve Tofaş'ta 173,1 milyon TL net satış yaptı (Paratic).
|
|
| • |
Yatırım Finansman'ın sattıkları: THY, ASELSAN, Ereğli, Yapı Kredi.
|
|
| • |
Tacirler Yatırım'ın sattıkları: Koç Holding, Akbank, İş Bankası, Şişecam, ASELSAN.
|
|
|
Not:
Aracı kurum dağılımı, kurumların kendi görüşlerini değil, müşterileri adına yaptıkları işlemleri gösteriyor ( Paratic). |
|