📉 Borsa İstanbul Küresel Pozitif Havaya Rağmen %1'in Üzerinde Geriledi

BIST 100 endeksi 14 Ekim Çarşamba seansını 132,39 puan (%1,08) kayıpla 12.118,29 puandan kapattı. BIST 30 aynı seansta %0,95 geriledi. Bu düşüşte bankacılık ve holding hisselerindeki satışlar belirleyici oldu. ABD'de eylül ayı yıllık enflasyonu %3,7 ile beklentilerin üzerinde geldi. Bu veri, Fed'in faiz artırabileceği beklentisini güçlendirdi ve küresel risk iştahını zayıflattı kaynak. İçeride ise fonlarla ilgili gelişmeler takip edildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında soruşturma izni verdi.

📊 İki Günlük Kapanış Özeti BIST 100 (14 Ekim): 12.118,29 (-%1,08) BIST 100 (15 Ekim): 12.070,17 (-%0,40) BIST 30 (15 Ekim): 14.986,78 (-%0,41) İşlem Hacmi (14 → 15 Ekim): 86,1 → 92,3 milyar TL

•	14 Ekim sektör görünümü: Bankacılık endeksi %1,35, holding endeksi %1,66 düştü. Finansal kiralama-faktoring endeksi %6,08 ile en çok kaybeden endeks oldu. Sigorta endeksi ise %0,65 yükselişle olumlu ayrıştı kaynak.

•	İşlem hacmi: BIST 100'de hacim 14 Ekim'de 86,1 milyar TL oldu. 15 Ekim'de 92,3 milyar TL'ye çıktı kaynak.

•	15 Ekim kapanışı: Satış baskısı 15 Ekim Perşembe günü de sürdü, ancak hızı azaldı. BIST 100 günü %0,40 (48,12 puan) düşüşle 12.070,17 puandan tamamladı. BIST 30 ise %0,41 kayıpla 14.986,78 puana indi kaynak.

•	15 Ekim sektörleri: Kayıplara bu kez sanayi endeksi öncülük etti ve %1,27 düşüşle 15.334,80 puana geriledi. Holding endeksi %0,76 düştü. Bankacılık endeksi ise %1,12 yükselişle 16.115,87 puana çıkarak düşüşü sınırladı kaynak.

•	15 Ekim'de öne çıkan BIST 30 hisseleri: Garanti BBVA %2,07, Akbank %1,19, Emlak Konut %1,33 yükseldi. Destek Finans Faktoring, TMSF'ye devrin ardından %9,93 değer kaybetti. Astor Enerji %3,99, Migros %2,94 geriledi kaynak.

•	Küresel baskı: ABD'de eylül üretici fiyatları aylık %1,3, yıllık %6,3 arttı. Böylece aylık artış Mart 2022'den, yıllık artış Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı kaynak.

•	BIST Teknoloji endeksi: Endeks 37.454,43 puanda yatay kaldı ve genel satış dalgasından ayrıştı.

12.000 puan desteği: BIST 100, 15 Ekim seansında 11.962,25 puana kadar indi ve 12.000 puanın altını gördü. Gün içi en yüksek seviye 12.160,40 puan oldu. Endeks günü yeniden bu eşiğin üzerinde kapattı kaynak. Analistler 12.000 ve 11.900 puanı destek seviyesi olarak izliyor. Direnç bölgeleri 12.200 ve 12.300 puan kaynak. Piyasanın bir sonraki gündemi S&P'nin Türkiye kredi notu değerlendirmesi. Kuruluşun notu "BB-" seviyesinde ve görünümü "durağan" olarak koruması bekleniyor.

📊 BIST 100 Teknik Seviyeler Direnç: 12.200 / 12.300 15 Ekim gün aralığı: 11.962,25 — 12.160,40 Destek: 12.000 / 11.900

🏦 TCMB Ekim PPK Öncesi Faiz İndirimi Beklentileri ve TL Getiriler

Ekonomistlerin büyük çoğunluğu TCMB'nin 22 Ekim Perşembe günkü Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini 100 baz puan indirmesini bekliyor. Bu beklentinin en önemli dayanağı, Eylül'de yıllık enflasyonun yüzde 30'un altına inmesi. TCMB'nin politika faizi şu anda yüzde 37 ve karar saat 14.00'te açıklanacak kaynak. Anketler 100 baz puanda birleşiyor

Bloomberg HT anketi: 17 katılımcının 15'i 100 baz puan, 2'si 150 baz puan indirim bekliyor. Yıl sonu politika faizi beklentisi yüzde 35'te sabit kaldı, 2027 sonu medyan beklentisi yüzde 28 kaynak. ForInvest anketi: 22 katılımcının medyan beklentisi 100 baz puan indirimle yüzde 36. Üç katılımcı sabit faiz bekliyor; ikişer katılımcı 50 ve 150 baz puan indirim öngörüyor kaynak. Daha geniş kapsamlı anket: Tahmin veren 37 ekonomistin 32'si yüzde 36'yı işaret ediyor. Ankete yanıt veren 33 kişinin 29'u Aralık'ta da indirim bekliyor kaynak.

Eylül enflasyonu indirime alan açtı

•	TÜİK verilerine göre TÜFE Eylül'de aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. Yıllık enflasyon Kasım 2021'den bu yana ilk kez yüzde 30'un altına indi kaynak.

•	Gıda fiyatları aylık bazda yüzde 0,20 geriledi. Buna karşılık ulaştırmada yüzde 2,79, konutta yüzde 2,71 aylık artış oldu. Yİ-ÜFE yıllık yüzde 27,38 yükseldi kaynak.

⚠️ Temkin Çağrısı Bazı analistler, Brent petrolün varil başına 105,90 dolar civarında seyretmesi ve jeopolitik gerilimler nedeniyle temkin çağrısı yapıyor kaynak.

Tahvil ve mevduat faizleri

•	2 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 39,4–39,7 bandında, 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 35,4 civarında işlem görüyor kaynak. Verim eğrisinin ters (negatif eğimli) görünümü, piyasanın gelecek dönemde de faiz indirimi fiyatladığını gösteriyor.

•	1–3 ay vadeli ortalama TL mevduat faizi Eylül sonunda yüzde 36,9'a geriledi ve 2023'ten bu yana ilk kez yüzde 37'nin altına indi kaynak. Bazı kamu bankalarında oranlar yüzde 36 dolayına kadar düştü kaynak.

Banka hisselerindeki baskının kaynağı küresel risk Banka hisselerindeki satışın yurt içi faiz beklentilerinden çok küresel risk iştahındaki bozulmayla ilgili olduğu görülüyor. Bunda iki etken öne çıkıyor:

•	ABD'de enflasyonun hızlanmasıyla Fed'in faiz artırabileceği beklentisi güçlendi.

•	Teknoloji hisselerinde sert düşüşler yaşandı.

Bugün BIST Bankacılık endeksi yüzde 0,56 düşüşle açıldı. Akbank en yüksek işlem hacmine sahip hisseler arasında yer aldı kaynak. BIST 100 bir önceki işlem gününü yüzde 1,08 düşüşle 12.118,30 puandan, BIST 30 ise yüzde 0,95 kayıpla 15.047,90 puandan kapattı. Faiz indiriminin bankaların mevduat maliyetlerini düşürmesi normalde banka hisselerini destekleyen bir unsur. Ancak bu destek, şimdilik küresel tahvil faizlerindeki yükselişin gölgesinde kalıyor. USD/TRY 49,4676'da (+%0,13), EUR/TRY 55,5980'de (+%0,46) işlem görüyor.

💱 Euro/TL 55,60'a Dayandı; Dolar/TL Kontrollü Seyirde, Altın Toparlanıyor Ama Rekorun Uzağında

Türk lirası, dolara karşı TCMB'nin kontrollü değer kaybı politikasına uygun olarak dar bir aralıkta hareket etti. Euro/TL'deki daha sert yükselişin nedeni ise küresel piyasada doların zayıflaması oldu. ABD'de Eylül ayı üretici fiyatları (ÜFE) beklentileri aştı. Buna rağmen ABD Hazine tahvili getirilerinin gerilemesi doları baskıladı. EUR/USD paritesi önceki kapanışa göre %0,47 yükselerek 1,1209'a çıktı kaynak. Böylece paritedeki artış neredeyse tamamen EUR/TRY'ye yansıdı.

📊 Döviz Kurları USD/TRY: 49,4676 (+%0,13) EUR/TRY: 55,5980 (+%0,46) Kurlardan hesaplanan çapraz parite yaklaşık 1,124. GBP/TRY: 65,6642 (+%0,31) EUR/USD: Son bir ayda %2,24, son 12 ayda %4,10 değer kaybetti kaynak.

ABD'de Eylül ÜFE'si aylık %1,3, yıllık %6,3 arttı ve iki rakam da tahminlerin oldukça üzerinde geldi. Fed, 16 Eylül'de politika faizini %3,75-4,00 aralığına yükseltmişti. Piyasalar 27-28 Ekim'deki FOMC toplantısında yeni bir artış ihtimalini %31,6 ile %42 arasında fiyatlıyor kaynak. Yine de ÜFE'deki sıçramanın büyük ölçüde enerji fiyatlarından kaynaklanması, Fed'in daha agresif davranmayabileceği yorumlarını güçlendirdi. Getirilerin düşmesi ve doların zayıflaması değerli metallere talebi artırdı.

•	Ons altın: Gün içinde %1,3'e varan yükselişle 4.150-4.175 dolar bandına çıktı kaynak. Buna karşın 29 Ocak 2026'da görülen 5.595,47 dolarlık rekorun yaklaşık %26 altında kaynak.

•	Gram altın: Güne 6.569,26 TL'den başladı ve günlük bazda %0,75 yükseldi. Yılbaşından bu yana kazancı %9,75 kaynak.

•	Gümüş: Ons gümüş 56 dolar civarında. Gram gümüş yüzde 2'nin üzerinde kazançla 90 TL sınırının üzerine çıktı kaynak.

🌍 Merkez Bankası Altın Alımları Altını Eylül'deki %6'yı aşan düşüşün ardından en çok merkez bankası alımları destekliyor. Dünya Altın Konseyi (WGC) verilerine göre dünya genelinde merkez bankaları Ağustos'ta net 39 ton altın aldı ve yılbaşından bu yana toplam alım 170 tona ulaştı. Ağustos'ta alımlara Çin, Özbekistan ve Polonya merkez bankaları öncülük etti kaynak. Çin Halk Bankası (PBoC) ise Eylül'de 21 ton altın alarak Eylül 2023'ten bu yana en büyük aylık alımını yaptı kaynak.

📈 Wall Street'te Bilanço Sezonu: Dow %1'in Üzerinde Yükseldi

New York borsalarında perşembe günü yatırımcılar yapay zekâ hisselerinden sağlık, temel tüketim ve perakende hisselerine yöneldi. Bu sektör rotasyonu endeksler arasında belirgin bir ayrışma yarattı. Dow Jones 556 puan artışla 52.177,69'a çıkarken teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik yalnızca yatay kapandı. ABD Hazine tahvili faizlerinin gerilemesi ve yapay zekâ şirketlerinin borçlanmasına ilişkin endişelerin azalması da toparlanmaya destek verdi kaynak.

📊 Endeksler Dow Jones: 52.177,69 (+%1,08) S&P 500: 7.744,06 (+%0,33) Nasdaq: 26.713,03 (+%0,08) Russell 2000: +%1,31

•	Endeksler: Dow Jones %1,08, S&P 500 %0,33 (7.744,06) ve Nasdaq %0,08 (26.713,03) yükseldi. Küçük şirketleri izleyen Russell 2000 ise %1,31'lik artışla günün en iyi performansını gösterdi kaynak.

•	Öne çıkan hisseler: Nike %5'in, Walmart ve Merck yaklaşık %2'şer yükseldi. Nvidia ise %1,84 düşüşle 217,23 dolara geriledi kaynak.

🏦 ABD Bankaları 3. Çeyrek Bilançoları Goldman Sachs: Hisse başına kâr 17,01 dolar oldu, beklenti 13,02 dolardı. Net gelir 18,68 milyar dolara ulaştı. Hisse senedi işlemlerinden elde edilen gelir yıllık bazda %72 artarak 6,44 milyar dolara çıktı kaynak. JPMorgan: Hisse başına kâr 5,75 dolarla 5,93 dolarlık beklentinin, gelir ise 50,17 milyar dolarla 51,23 milyar dolarlık beklentinin altında kaldı. Banka buna karşın 2026 net faiz geliri tahminini yükseltti kaynak. Morgan Stanley: Net gelir 20,3 milyar dolar, hisse başına kâr 3,03 dolar oldu ve iki kalem de beklentileri aştı. Servet yönetimi geliri 9 milyar doları geçerek rekor kırdı. Bu sonuçlara rağmen hisse senedi açılış öncesi işlemlerde yaklaşık %3 değer kaybetti kaynak. Bank of America ve Wells Fargo: Bank of America'nın hisse başına kârı 0,91 dolarla 1,10 dolarlık beklentinin gerisinde kaldı ve hisse %3 düştü kaynak. Wells Fargo da bilançosunun ardından %3 geriledi kaynak.

Bugün açıklanan ABD verileri enflasyon baskısının sürdüğünü gösterdi. Üretici fiyat endeksi (ÜFE) eylülde aylık %1,3 ile son 4,5 yılın en sert artışını kaydetti. Gıda ve enerji hariç çekirdek ÜFE de %0,7 yükseldi ve iki rakam da beklentilerin belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti. Perakende satışlar %0,8 artarak beklentiyi aştı, ancak akaryakıt istasyonları hariç tutulduğunda artış yalnızca %0,2'de kaldı kaynak. Bir gün önce açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ise yıllık %3,7 artış gösterdi kaynak. Bu tabloda piyasalar Fed'den faiz indirimi değil, faiz artırımı ihtimalini fiyatlıyor. CME FedWatch verilerine göre 27-28 Ekim'deki toplantıda 25 baz puanlık artırım olasılığı ÜFE verisinin ardından %34'e yaklaştı, gün içinde yeniden %27 civarına indi. Fed'in "nokta grafiğinde" 18 üyenin 16'sı bu yıl en az bir artırım daha öngörüyor kaynak. 10 yıllık ABD tahvil faizi çarşamba günü %5,3'ün üzerine çıkmıştı, perşembe günü yaklaşık 10 baz puan düşerek %5,09'a geriledi. 2 yıllık tahvil faizi de %4,755'e indi kaynak.

🛢️ Petrol ve Endüstriyel Metallerde Arz-Talep Dengesi

Petrol piyasasında Brent ve WTI 15 Ekim'de farklı yönlere gitti. Gün başında iki gösterge de geriledi. Bunun nedeni, Trump yönetiminin Rusya, İran ve Venezuela petrolünü taşıyan "gölge filo" tankerlerine yönelik yaptırımları hafifletmeyi değerlendirdiğine ilişkin haberlerdi. Hürmüz Boğazı'nda gemilere yönelik saldırılar artsa da alternatif sevkiyat rotaları çalışmaya devam ediyor. Basra Körfezi ihracatı da savaş öncesi seviyenin yaklaşık %75'ine döndü kaynak. Öğleden sonra açıklanan ABD stok verisinin ardından WTI yükselişe geçti, Brent ise düşüşünü sürdürdü.

📊 Emtia Kapanışları Brent: 103,89 $/varil (-%2,05) WTI: 97,55 $/varil (+%2,59) Bakır (COMEX): 6,53 $/libre (-%1,16) Henry Hub: 3,26 $/MMBtu (+%1,96) TTF: 28,44 $/MMBtu (-%0,52)

•	Brent: Varil fiyatı günü yaklaşık %2,05 düşüşle 103,89 dolardan tamamladı. Aramco'ya yönelik saldırının ardından 14 Ekim'de 106 doların üzerine çıkmıştı kaynak.

•	WTI: Sabah saatlerinde %1 düşüşle 94,11 dolara geriledi kaynak. Gün sonunda ise %2,59 artışla 97,55 dolara çıktı. Böylece Brent ile WTI arasındaki fark 6,5 dolar civarına daraldı kaynak.

•	ABD stokları: EIA verisine göre ticari ham petrol stokları 9 Ekim'de biten haftada 8,557 milyon varil azalarak 416 milyon varile indi. Piyasa beklentisi 0,3 milyon varillik bir düşüştü. Rapor, Columbus Günü tatili nedeniyle bir gün gecikmeli yayımlandı kaynak.

•	Cushing ve API: WTI'ın teslim merkezi Cushing'de stoklar 1,823 milyon varil arttı kaynak. Bir gün önce API, ham petrol stoklarında 11,12 milyon varillik düşüş açıklamıştı kaynak.

•	OPEC+: Grubun sekiz çekirdek üyesi 4 Ekim'deki toplantıda Kasım ayı üretim hedeflerini değiştirmedi. Toplam hedef günlük 31,1 milyon varilde kaldı kaynak. Rusya ise Eylül'de üretimini günlük 650 bin varil artırarak günlük 8,43 milyon varile çıkardı kaynak.

•

Bakır: COMEX'te bakır %1,16 düşüşle libre başına 6,53 dolara geriledi kaynak. Londra Metal Borsası'nda (LME) üç aylık kontrat 14.741 dolarlık gün içi zirveden ton başına 14.436 dolara indi. Şili'deki Centinela ve El Teniente madenlerine ilişkin arz riskleri fiyatları desteklerken, güçlü dolar ve Fed'in faiz artırabileceği beklentisi yükselişi sınırladı kaynak.

•	Doğalgaz: ABD'de Henry Hub fiyatı %1,96 artışla 3,26 dolar/MMBtu oldu kaynak. Avrupa'da TTF %0,52 düşüşle 28,44 dolar/MMBtu'ya geriledi kaynak.

⚠️ Petrolün Türkiye'ye Etkisi Petrolün 100 doların üzerinde kalması, Türkiye'nin dış dengesi açısından baskıyı artırıyor. TCMB'nin hesaplamasına göre ham petrol fiyatındaki kalıcı her 10 dolarlık artış, yıllık cari açığı yaklaşık 2,6 milyar dolar büyütüyor. Cari açık 2026'nın ilk sekiz ayında 44 milyar dolara ulaştı ve yıl sonu tahminleri 58-60 milyar dolar bandına yükseltildi kaynak. Citi de Türkiye'nin cari açığının 2026 sonunda GSYİH'nin %2,7'sine çıkacağını öngörüyor; bu oran 2025 sonunda %1,9 idi kaynak. Enerji fiyatları enflasyonda da etkisini sürdürüyor. Eylül'de yıllık TÜFE %29,73 oldu. Yıllık artış ulaştırma grubunda %35,10, konut ve enerji grubunda ise %39,99 olarak gerçekleşti kaynak. Dolar/TL'nin %0,13 artışla 49,47'de işlem görmesi, akaryakıt fiyatları üzerinden enflasyona geçen maliyet baskısını sürdürüyor.

🌍 Avrupa, Asya ve Jeopolitik Riskler: Ticaret Gerilimleri ve Bölgesel Gelişmeler

Küresel piyasalar bugün iki ayrı yöne gitti. ABD'de beklentiyi aşan enflasyon verisinin ardından teknoloji hisselerindeki satış Asya'da derinleşti. Avrupa borsaları ise tahvil faizlerinin gerilemesiyle günü artıda kapattı.

📊 Avrupa ve Asya Borsaları FTSE 100: Londra borsası %1,08 yükselerek 10.840,34 puandan kapandı. Avrupa'daki artışa FTSE 100 öncülük etti kaynak. DAX: Frankfurt borsası %0,27 artışla 25.368,03 puana çıktı kaynak. Nikkei 225: Tokyo borsası teknoloji ağırlıklı satışla %5 düşerek 64.334,68 puana geriledi. Güney Kore'nin KOSPI endeksi de sert kayıp yaşadı kaynak. Hang Seng: Hong Kong borsası %1,3 düşüşle 24.009,28 puandan kapandı kaynak.

ECB ve Çin: ECB, 10 Eylül'de mevduat faizini 25 baz puan artırarak %2,50'ye çıkarmıştı. Piyasa fiyatlamaları 29 Ekim'deki toplantıda faizin %2,50'de sabit kalma olasılığını yaklaşık %86 olarak gösteriyor kaynak. Çin'de eylül verileri güçlü dış talebe işaret etti. İhracat yıllık bazda %36,3, ithalat %31 arttı. Ocak-eylül dönemindeki dış ticaret fazlası 938 milyar dolara ulaştı kaynak. Tüketici fiyatları (TÜFE) yıllık %0,9 artışla beklentinin altında kaldı. Üretici fiyatları (ÜFE) ise %5,0 yükselerek Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı kaynak. ABD-Çin ticareti: Çin'in ABD'ye ihracatı eylülde yıllık %39,6 arttı. Washington ile Pekin eylül sonunda 60 milyar dolarlık mal üzerindeki gümrük vergilerini karşılıklı olarak indirme kararı almıştı kaynak. Ancak Çin'in rekora koşan ticaret fazlası, dengelenme yönündeki baskıyı artırıyor.

⚠️ Jeopolitik riskler ve Türkiye Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir yük gemisinin "bilinmeyen mermilerle" vurularak batması ve Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları arz endişelerini canlı tutuyor. Ukrayna'nın Rusya'daki Ryazan ve Saratov rafinerilerine düzenlediği insansız hava aracı saldırıları da bu endişeleri güçlendiriyor kaynak. Brent petrolün varil fiyatı 104,70 dolar civarında seyrediyor kaynak. Enerjide dışa bağımlı olan Türkiye'de bu seviyeler, cari denge ve enflasyon görünümü açısından yakından izleniyor.

Kripto paralar: ABD'de eylül TÜFE'sinin %3,7 gelmesiyle Bitcoin 79.700 dolara kadar geriledi. Ardından tahvil faizlerinin düşmesi ve doların zayıflamasıyla toparlandı kaynak.

Bitcoin: 82.355 dolar (+%0,97) Ethereum: 2.459 dolar (+%1,70)

•	Risk unsuru: ETF'lerden süren çıkışlar toparlanmanın kalıcılığı üzerinde baskı unsuru olmaya devam ediyor kaynak.

🎯 Görünüm

Borsa İstanbul'da satış baskısı iki gündür sürüyor. Bu baskının ana kaynağı ABD'de beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verilerinin artırdığı Fed endişesi. Yurt içinde ise gündem gelecek hafta yapılacak PPK toplantısı. Önümüzdeki günlerde fiyatlamalarda iç ve dış merkez bankası kararları belirleyici olacak.

•	S&P kredi notu: Piyasanın sıradaki başlığı S&P'nin Türkiye değerlendirmesi. Beklenti, notun "BB-" seviyesinde ve görünümün "durağan" olarak korunması yönünde.

•	TCMB PPK (22 Ekim, 14.00): Anketlerde medyan beklenti, politika faizinin 100 baz puan indirimle yüzde 36'ya çekilmesi. Kararın yanı sıra Aralık için verilecek mesajlar da tahvil getirileri, mevduat faizleri ve banka hisseleri açısından izlenecek.

•	Fed ve ECB: 27-28 Ekim'deki FOMC toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali yüzde 27-34 aralığında fiyatlanıyor. ECB'nin 29 Ekim'de faizi sabit tutma olasılığı ise yüzde 86 civarında. ABD tahvil faizlerinin seyri küresel risk iştahının yönünü belirlemeye devam edecek.

•	Teknik seviyeler: BIST 100'de 12.000 ve 11.900 puan destek, 12.200 ve 12.300 puan direnç olarak izleniyor. Endeks 15 Ekim'de gün içinde 12.000 puanın altını gördü ancak günü bu eşiğin üzerinde kapattı.

•	Enerji ve jeopolitik riskler: Brent petrol 100 doların üzerinde seyrediyor. Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılar ile ABD'nin "gölge filo" yaptırımlarını hafifletme ihtimali öne çıkan başlıklar. Petrol fiyatları cari açık ve enflasyon görünümü açısından yakından takip ediliyor.

•	Bilanço sezonu: ABD'de büyük bankaların sonuçları karışık geldi. Bilanço sezonunun devamında yapay zekâ hisselerinden diğer sektörlere yönelen rotasyonun kalıcı olup olmayacağı izlenecek.