|
Borsa İstanbul, ABD-İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin küresel piyasalarda tetiklediği "risk-off" dalgasıyla yeni haftaya sert satışla başladı. BIST 100 endeksi kapanışı %1,60 kayıpla 14.092,02 puanda tamamlarken, BIST 30 endeksindeki geri çekilme %2,17'ye ulaştı; salı seansına da satıcılı açılışla giren endeks 13.988,40'a kadar inerek 14 bin puan psikolojik eşiğinin altına sarktı [kaynak].
|
|
📊 Endeks Kapanış Tablosu
| BIST 100: |
14.092 puan (-%1,60) |
| BIST 30: |
16.254,80 puan (-%2,17) |
| BIST Bankacılık (XBANK): |
-%1,83 |
| BIST Holding (XHOLD): |
-%0,30 |
| BIST Teknoloji (XUTEK): |
46.504,57 puan (yatay) |
|
|
| • |
Bankacılık ana ağırlıklı satışın odağında: XBANK endeksi %1,83 değer kaybederken, holding endeksi (XHOLD) %0,30 geriledi; ağır sıklet finansal ve holding hisselerindeki satış, BIST 30'un BIST 100'e göre daha derin düşüşünü açıklıyor [kaynak].
|
|
| • |
Sektörel dağılım: Gün içinde en sert kayıp %9,26 ile finansal kiralama-faktoring endeksinde yaşanırken, metal ana sanayi %2,56 primle ayrışan tek grup oldu [kaynak].
|
|
| • |
En çok işlem gören paylar: YKBNK, AKBNK ve TRILC gün boyunca hacim liderliğini paylaştı; TRILC %9,42 primle en çok yükselen, DSTKF ise -%9,98 ile en çok kaybettiren isim oldu [kaynak].
|
|
|
⚠️ Yabancı Ayağı Zayıf
İş Yatırım verilerine göre yabancıların BIST 100'deki payı yıl başından bu yana 4,68 puan gerileyerek %32,31'e indi; takas anomalilerinden arındırılmış hesapta ise oran %26,48 seviyesinde, yılın en düşük bandında bulunuyor [kaynak]. Yabancı katılımın zayıf kalması, özellikle yüksek yabancı payına sahip banka ve büyük holding hisselerinde satış baskısının derinleşmesine zemin hazırlıyor.
|
|
|
📊 Teknik Görünüm — BIST 100
| İlk Destekler: |
13.900 / 13.800 puan |
| İlk Dirençler: |
14.100 / 14.200 puan |
|
|
|
Haber akışı ve teknik görünüm: ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarını yoğunlaştırması ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğine ilişkin risklerin sürmesi, petrol fiyatlarında sıçrama ve küresel hisse piyasalarında satışları derinleştirdi [kaynak]. BIST Teknoloji endeksinin yatay kapanışı, savunma karakteri güçlenen büyük teknoloji paylarının bankacılık-sanayi eksenli satıştan görece korunduğuna işaret ediyor.
|
|
Dolar/TL, günün büyük bölümünü 47,00 sınırında yatay geçirirken (-%0,04) piyasadaki asıl hareket euro tarafında oldu. EUR/TRY, gün içinde %0,46 primle 53,73'e uzandı; yükselişin belirleyicisi TL'deki zayıflıktan çok euro/dolar paritesindeki toparlanmaydı. Parite, ECB–Fed politika ayrışmasına ilişkin beklentilerle 1,1407 seviyesine çıkarak günlük bazda yaklaşık %0,36 değer kazandı [kaynak].
|
|
📊 Döviz Kurları Panosu
| USD/TRY: |
47,0038 (-%0,04) |
| EUR/TRY: |
53,7320 (+%0,46) |
| GBP/TRY: |
62,9639 (-%0,05) |
| EUR/USD: |
1,1407 (+%0,36) |
|
|
| • |
USD/TRY: Dolar endeksindeki gerileme, TL'de sınırlı bir sakinliğe zemin hazırladı [kaynak].
|
|
| • |
EUR/TRY: Yükseliş neredeyse tamamen parite kaynaklı; TCMB efektif satış 53,58 TL civarında oluştu [kaynak].
|
|
| • |
EUR/USD: Fed'in Haziran TÜFE verisi öncesinde dolar endeksindeki gevşeme, euroyu 1,14'ün üzerine taşıdı [kaynak].
|
|
|
💡 Değerli Metaller — Yükseliş Sürüyor
| Ons Altın: |
4.023,81 USD (+%0,5) |
| Gram Altın: |
6.085 TL (+%0,68) |
| Çeyrek Altın: |
9.736 TL |
| Yarım Altın: |
19.412 TL |
| Gram Gümüş: |
87 TL |
|
|
|
Değerli metaller cephesinde ons altın, ABD tahvil faizlerindeki geri çekilme ve zayıflayan dolarla birlikte yükseldi [kaynak]. Kuyumcu vitrini de bu yükselişten payını aldı [kaynak]. Ons gümüş 57 dolar sınırında; kâr satışlarının etkisiyle güne baskı altında başlasa da gram gümüş 87 TL seviyesinde tutunmayı başardı [kaynak].
|
|
TCMB Rezerv Notu:
Brüt uluslararası rezervler 159,7 milyar dolar seviyesine yükseldi, son bir aylık dönemde %8,3 artış kaydetti. Bu, TL varlıklara yönelik pozitif carry ticaretinin sürdüğünü ve Banka'nın döviz alım kapasitesinin genişlediğini teyit ediyor. Rezerv birikimi, USD/TRY'deki 47,00 çıpasının kısa vadede korunmasına destek veriyor [kaynak].
|
|
|
TCMB'nin 23 Temmuz'daki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesi piyasalar temkinli seyrederken, Ağustos'ta toplantı bulunmaması Temmuz kararına stratejik bir ağırlık kazandırıyor. Başkan Fatih Karahan'ın Londra'da yaptığı temaslarda "Temmuz enflasyon verisi görülmeden yeni adım için acele yok" mesajı vermesi bekle-gör iklimini pekiştirdi [kaynak].
|
|
📊 TCMB Fonlama Koridoru — Son Duruş
| Bir Hafta Vadeli Repo (Politika Faizi): |
%37 (sabit) |
| Gecelik Borç Verme Faizi: |
%40 |
| Gecelik Borçlanma Faizi: |
%35,5 |
|
|
|
📚 PPK Beklentileri (Haziran Piyasa Katılımcıları Anketi)
| 1. Toplantı (23 Temmuz): |
%37 (konsensüs zayıf) |
| 2. Toplantı: |
%37 |
| 3. Toplantı: |
%36,34 |
| Barclays Yıl Sonu Öngörüsü: |
-300 baz puan |
Barclays, TL üzerindeki baskının hafiflemesi ve petrol fiyatlarındaki gerilemeye atıfla yıl sonuna kadar toplam 300 baz puanlık indirim öngörüyor [kaynak]. Ayrıca Bigpara anket verileri.
|
|
|
Tahvil piyasası: eğri dikleşiyor
|
| • |
2 yıllık gösterge tahvil: Haziran sonunda haftalık 63 baz puan gerileyerek %39,40 düzeyine indi; PPK yaklaştıkça pozisyonlanma dar bantta sürüyor [kaynak].
|
|
| • |
10 yıllık gösterge tahvil: Bugün 36 baz puan artışla %31,80'e yükseldi (+%1,15); uzun uçtaki satış baskısı ters eğim dinamiğini sürdürüyor [kaynak].
|
|
|
💡 TL Mevduat Cephesi — 32 Gün Vadeli Faiz Bandı %41,50–%46
| Fibabanka: |
%46,00 |
| Odeabank: |
%45,00 |
| Anadolubank (Kaptan Hesap): |
%44,50 |
| Akbank: |
%42,00–%42,50 |
| Garanti BBVA: |
%41,50 |
Özel bankaların oranları TCMB politika faizine yakın seyrederken katılım payları yüksek faizle mevduat çekmeye devam ediyor [kaynak].
|
|
|
⚠️ Enflasyon Beklentileri — Çıpa Yukarı Kayıyor
| 2026 Yıl Sonu TÜFE: |
%28,9 → %29,1 |
| 2027 Yıl Sonu: |
%23,1 → %23,4 |
| 12 Ay İleri TÜFE: |
%23,8 (değişmedi) |
| 24 Ay İleri TÜFE: |
%18,3 |
| Temmuz Aylık Beklenti: |
%1,6 |
Temmuz aylık TÜFE beklentisi hem PPK kararının hem de eğrinin uzun ucundaki yönün belirleyicisi konumunda [QNB Invest] [Tacirler].
|
|
|
Sonuç:
BIST 100'ün günü %1,60 düşüşle 14.092 puandan tamamlaması, faiz cephesindeki bekle-gör pozisyonlamasının risk iştahını baskıladığını gösteriyor; USD/TRY ise 47,00 seviyesinde yatay bir görünüm sergiliyor.
|
|
|
New York borsaları, beklentiden zayıf gelen haziran enflasyonu ve yarı iletken hisselerindeki güçlü toparlanmayla yeni rekor seviyelerine yaklaştı. Endekslerdeki yükselişin lokomotifi, yapay zeka temasında güçlü bir "yeniden alım" dalgası oldu.
|
|
📊 ABD Endeksleri Kapanış
| S&P 500: |
7.543,59 puan (+%0,38) |
| Nasdaq: |
26.107,01 puan (+%0,90) |
| Dow Jones: |
52.508,27 puan (yatay) |
|
|
|
💡 Çip Hisseleri Rallinin Motoru
VanEck Semiconductor ETF (SMH) günü %2,5 primle tamamladı; Lam Research ve Micron Technology yaklaşık %5, Applied Materials ile Teradyne %3'ün üzerinde değer kazandı [kaynak]. Philadelphia Yarı İletken Endeksi (SOX), yıl başından bu yana %47'nin üzerinde bir performansla rekor tazeledi; AI çipi üreticilerinin toplam piyasa değerine yılın ilk yarısında yaklaşık 2 trilyon dolar eklendi [kaynak].
|
|
| • |
TSMC hisseleri, %36 artan çeyreklik satış performansının ardından rekor seviyeye yakın işlem görürken, yatırımcıların odağı 16 Temmuz'da açıklanacak bilanço ve yıl sonu yatırım harcaması revizyonuna kaydı [kaynak].
|
|
| • |
AMD, 22 Temmuz'daki "Advancing AI 2026" etkinliği öncesinde Zen 6 Venice lansmanı beklentisiyle günü %4'ün üzerinde primle kapattı [kaynak].
|
|
|
📊 2Ç Bilanço Sezonu Başladı — Büyük Bankalar
| JPMorgan Gelir: |
57,3 milyar $ (+%28) |
| JPMorgan Net Kâr: |
21,2 milyar $ (+%41) |
| JPMorgan HBK: |
7,70 $ (beklenti üzeri) |
| Wells Fargo Gelir: |
22,6 milyar $ (+%9) |
| Wells Fargo Net Kâr: |
6,4 milyar $ (+%17) |
Citigroup, Goldman Sachs ve Bank of America da bugün rakamlarını paylaştı; Morgan Stanley yarın (15 Temmuz), TSMC perşembe (16 Temmuz) sahne alacak [Sözcü] [Tclira] [GCM].
|
|
|
🌍 Makro Takvim ve Fed Sinyalleri
| Haziran TÜFE (Manşet): |
%4,2 → %3,5 |
| Aylık TÜFE: |
-%0,4 (2020'den beri ilk) |
| Çekirdek TÜFE Yıllık: |
%2,6 (beklenti %2,8) |
| Fed 29 Temmuz — Sabit İhtimali: |
%63,5 |
| Fed 29 Temmuz — 25 bp Artış İhtimali: |
%36,5 |
Fed Başkanı Kevin Warsh'ın 29 Temmuz'da TSİ 21.30'da düzenleyeceği basın toplantısı hisse, dolar ve altın piyasalarında yeni fiyatlamaların tetikleyicisi olacak [Haber3] [Milliyet] [Yeni Şafak].
|
|
|
⚠️ Yapay Zeka Balonu Uyarısı
Yapay zeka rallisi, birincil aracı kurumların çip hisselerine yönelik repo pozisyonlarının 211 milyar dolarla rekora ulaşmasıyla balon tartışmalarını da beraberinde getirdi. Ancak güçlü banka bilançoları ve yumuşayan enflasyon tablosu Wall Street'te "riske dönüş" iştahını canlı tutuyor [kaynak].
|
|
|
Kripto piyasası, jeopolitik gerilimler ve yeniden hızlanan ETF çıkışlarıyla sert bir kar satışına sahne oldu. Toplam kripto piyasa değeri 2,16 trilyon dolar bandına çekilirken satış baskısı vadeli pozisyonların tetiklediği zorunlu likidasyonlarla derinleşti.
|
|
📊 Kripto Piyasa Panosu
| Bitcoin (BTC): |
62.239 $ (-%2,38) |
| Ethereum (ETH): |
1.773 $ (-%1,79) |
| Toplam Piyasa Değeri: |
2,16 trilyon $ |
|
|
|
⚠️ ETF Çıkışları — Kurumsal İştah Zayıflıyor (13 Temmuz)
| Toplam Net Çıkış: |
-424,7 milyon $ |
| Fidelity FBTC: |
-245,6 milyon $ |
| BlackRock IBIT: |
-185,5 milyon $ |
| Grayscale GBTC: |
-53,1 milyon $ |
|
|
| • |
Likidasyon dalgası: Son 24 saatte türev piyasalarında 283 milyon dolarlık pozisyon tasfiye oldu; bu rakamın %74'ünü long pozisyonlar oluşturarak zincirleme satışları büyüttü [kaynak].
|
|
| • |
Regülasyon cephesi tıkalı: Kripto piyasa yapısına ilişkin CLARITY Yasası, Başkan Trump'ın kripto işletmeleriyle bağlantılı çıkar çatışması iddiaları nedeniyle Kongre'de askıya alındı; kurumsal iştahı zayıflatan başlıca faktörler arasında [kaynak].
|
|
|
⚠️ Citigroup Hedef Kısıntıları
| Bitcoin 12 Ay: |
112.000 $ → 82.000 $ |
| Ethereum 12 Ay: |
3.175 $ → 2.240 $ |
| ETF Giriş Beklentisi: |
10 milyar $ → 0 |
|
|
|
💡 Altcoin Direnci — Ayrışma Devam Ediyor
Ethereum tarafında tablo daha nüanslı: Spot ETH ETF'leri, 11 Temmuz haftasında 84,42 milyon dolarlık net giriş kaydederek sekiz haftalık çıkış serisini kırmıştı [kaynak]. Altcoin Sezonu Endeksi 54/100'e yükselirken, Ethena (ENA) +%5,7, NEAR +%3,3 ve FET +%1,7 primle ana akım satışına direnç gösterdi [kaynak].
|
|
|
Küresel emtia piyasaları, Hürmüz Boğazı'ndaki üçüncü güne uzanan ABD-İran çatışmasının gölgesinde sert yukarı hareketle karşı karşıya. Brent petrolde varil fiyatı bir ayın zirvesine tırmanırken, Avrupa doğalgazında TTF referans kontratı üç aylık en yüksek seviyeye çıktı; bakır ise Şili arz endişeleriyle üç haftalık tepe bölgesine yaklaştı.
|
|
📊 Emtia Fiyat Panosu
| Brent Petrol (Eylül vadeli): |
85,92 $ (1 ay zirvesi) |
| WTI Ham Petrol: |
79,34 $ (+%1,5) |
| TTF Doğalgaz (1 ay vadeli): |
53,01 €/MWh (+1,73 €) |
| Bakır (LME): |
6,31 $/lb (+%1,25) |
|
|
|
⚠️ Orta Doğu — Hürmüz Boğazı Krizi
ABD ordusu Salı günü İran'a yönelik hava saldırılarını sürdürdü ve ülkenin liman ile kıyı bölgelerine 16:00 (ET) itibarıyla yeni bir deniz ablukası uyguladığını duyurdu. İran Devrim Muhafızları, transponderlerini kapatarak boğazdan geçen iki süper tankere saldırdığını açıkladı; BAE'nin ulusal petrol şirketi ADNOC ise iki tankerinin füzeyle isabet aldığını, bir Hint denizcinin hayatını kaybettiğini bildirdi [Al Jazeera].
MarineTraffic verileri, hafta sonu boğazdan yalnızca 57 geçiş yapıldığını ve trafiğin bir önceki haftaya kıyasla %50'nin üzerinde daraldığını gösteriyor [Bloomberg].
|
|
|
🌍 Rusya-Ukrayna Cephesi & AB Fiyat Tavanı
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak'ın 8 Temmuz'da açıkladığı tam kapsamlı dizel ihracat yasağı, küresel ürün piyasalarındaki sıkışıklığı derinleştiriyor; Ukrayna İHA saldırılarının Rus rafineri kapasitesini yıllık düşük seviyelere çekmesi belirleyici oldu [Bloomberg].
AB tarafında ise Rus petrolüne uygulanan 44,10 dolarlık fiyat tavanı için kritik tarih 15 Temmuz; büyükelçiler bu tarihe kadar anlaşamazsa tavan otomatik olarak 58 dolar civarına revize edilecek. Avrupa Komisyonu, mevcut seviyenin korunması için gözden geçirmenin Ocak 2027'ye ertelenmesini önerdi [Euronews].
|
|
|
ABD-Çin ticaret hattı: Çin menşeli ürünlerdeki efektif gümrük vergisi oranı yaklaşık %30 seviyesinde kalmaya devam ediyor; ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma iddialarına ilişkin Section 301 soruşturması kapsamında Çin ürünlerine ek %12,5 tarife önerdi. Yatırımcılar, Mayıs'taki Trump-Xi zirvesinden çıkan çerçeve mutabakatın detaylandırılmasını beklerken, tarım ürünleri ve kritik mineral alım taahhütlerine yönelik müzakereler bakır ile enerji fiyatlarındaki risk primini canlı tutuyor [China Briefing].
|
|
Piyasaların önümüzdeki günkü rotasını üç ana eksen belirleyecek: Hürmüz Boğazı'nda tırmanan ABD–İran gerilimi, 23 Temmuz PPK öncesi Türkiye faiz beklentileri ve Wall Street'te yeni ivme kazanan bilanço sezonu. BIST tarafında 13.900–13.800 destekleri ile 14.100–14.200 direnç bandı yakın vadenin teknik çerçevesini çizerken, yabancı payının %26,48 ile yılın diplerinde kalması bankacılık ve holding hisselerindeki kırılganlığı canlı tutuyor.
|
|
⚠️ Jeopolitik Hat
Hürmüz'de tanker trafiğinin haftalık bazda %50'nin üzerinde daralması ve ADNOC tankerlerine yönelik saldırılar, Brent'in 85,92 dolarlık bir aylık zirvesinin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak; olası bir eskalasyon TL varlıklar üzerindeki risk primini yeniden test eder.
|
|
|
📊 Türkiye Faiz Cephesi
23 Temmuz PPK öncesi Temmuz TÜFE beklentisi (%1,6) ve 12 ay ileri enflasyon çıpasındaki (%23,8) seyir kritik; ankette %37'de sabitlenen konsensüs ile Barclays'in 300 baz puanlık indirim öngörüsü arasındaki makas eğrinin uzun ucundaki fiyatlamayı yönlendirecek.
|
|
|
💡 Döviz–Altın Dengesi
USD/TRY'deki 47,00 çıpasının, TCMB'nin 159,7 milyar dolara ulaşan brüt rezervi ile ne kadar korunabileceği ve EUR/USD paritesinin 1,14 üzerindeki seyri, EUR/TRY ile gram altındaki (6.085 TL) yönü belirleyecek başlıca değişkenler.
|
|
|
📚 Küresel Bilanço Takvimi
| 15 Temmuz: |
Morgan Stanley Bilanço |
| 16 Temmuz: |
TSMC Bilanço |
| 22 Temmuz: |
AMD "Advancing AI 2026" |
| 23 Temmuz: |
TCMB PPK Kararı |
| 29 Temmuz: |
FOMC & Warsh Basın Toplantısı |
Bu takvim, Nasdaq öncülüğündeki yapay zeka rallisinin sürdürülebilirliğini sınayacak.
|
|
|
⚠️ Kripto ve Regülasyon
ABD spot Bitcoin ETF'lerinden gelen 424,7 milyon dolarlık günlük çıkışın devamı, Citi'nin 82.000 dolara çekilen BTC hedefi ve Kongre'de askıya alınan CLARITY Yasası, kurumsal iştahın önümüzdeki günlerde toparlanıp toparlanamayacağının turnusol testi olacak.
|
|
|
🌍 Enerji ve Ticaret
15 Temmuz'daki Rus petrolüne yönelik 44,10 dolarlık AB fiyat tavanı gözden geçirmesi ile USTR'nin Çin menşeli ürünlere önerdiği ek %12,5'lik Section 301 tarifesi, TTF doğalgazın 53,01 euroluk üç aylık zirvesi ve bakırdaki arz primini şekillendirecek.
|
|