Salı, 19 Mayıs 2026

📉 Borsa İstanbul'da Sert Satış: BIST 100 %2,35 Geriledi

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle Borsa İstanbul bugün kapalı olurken, yatırımcılar geçen işlem gününde yaşanan sert satış dalgasının izlerini takip ediyor. BIST 100 endeksi 18 Mayıs Pazartesi seansını 338,07 puanlık kayıpla %2,35 düşerek 14.029,54 seviyesinden tamamladı; BIST 30 ise %2,29'luk gerilemeyle 15.994 puana indi. Toplam işlem hacmi 159,3 milyar TL olarak gerçekleşti kaynak.

📊 BIST Kapanış Verileri (18 Mayıs) BIST 100: 14.029,54 (-%2,35) BIST 30: 15.994 (-%2,29) İşlem Hacmi: 159,3 milyar TL

Satış baskısının temel kaynağı, ABD-İran arasında Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan askeri gerilim oldu. Brent petrolün varil fiyatının 107 doların üzerine çıkması küresel risk iştahını zayıflattı; ABD endeksleri de paralel biçimde S&P 500'de %0,67, Nasdaq'ta %0,84 değer kaybetti kaynak.

⚠️ Sektörel Görünüm — Sanayi Cephesi Ağır Darbe Aldı Metal Ana Sanayi: -%3,41 Sanayi (XUSIN): -%2,08 Holding (XHOLD): -%1,76 Bankacılık (XBANK): -%0,73 Spor Endeksi: +%0,48 Kaynaklar: Nefes

💡 Bankacılık Üçlüsü: Göreceli Dirençli Genel satış dalgasına karşın büyük özel bankalar kayıpları sınırlı tuttu. Yılın ilk çeyreğinde Garanti BBVA'nın 33,6 milyar TL, İş Bankası'nın 20,4 milyar TL ve Akbank'ın 19,2 milyar TL net kâr açıklamış olması, bankacılık hisselerine yönelik defansif konumlanmayı destekledi. Garanti BBVA: 129,30 TL (-%0,39) Akbank: 70,10 TL (-%0,21) İş Bankası (C): 13,72 TL (-%1,08) Kaynak: Odatv

Döviz cephesinde tablo: USD/TRY 45,5837 (+%0,20), EUR/TRY 52,9254 (+%0,19) ve GBP/TRY 61,0751 (+%0,89) seviyelerinden işlem gördü; sterlindeki sert hareket, jeopolitik kaynaklı güvenli liman talebinin Asya-Avrupa hattındaki para birimlerine yansımasını yansıttı.

📉 En Çok Kaybettirenler (Haftalık) RALYH -%26,73 KLRHO -%23,48 DSTKF -%21,14

📈 Pozitif Ayrışanlar (Haftalık) SARKY +%11,75 KTLEV +%11,13 TRALT +%7,97

Yatırımcılar, tatil sonrası 20 Mayıs Çarşamba günü açılacak seansa kadar Hürmüz hattındaki diplomatik gelişmeleri ve Brent petrolün seyrini yakından izleyecek kaynak.

💱 TL ve Kur Cephesi: Dolar 45,58'e Tırmandı

Türk lirası, 19 Mayıs Salı günü majör para birimlerinin tamamına karşı değer kaybetti. Dolar/TL serbest piyasada 45,5837 ile yeni rekor seviyesini test ederken, sterlin günün öne çıkan kur hareketini sergiledi. Reel efektif döviz kurunun nisanda 6 yılın zirvesine çıkmasına karşın nominal kurdaki yukarı yönlü baskı sürüyor.

💱 Güncel Kur Tablosu USD/TRY: 45,5837 (+%0,20) EUR/TRY: 52,9254 (+%0,19) GBP/TRY: 61,0751 (+%0,89) Kaynak: Dünya Gazetesi

📚 Sterlindeki Sıçramanın Arkasındaki Dinamik BoE, 30 Nisan toplantısında politika faizini 8-1 oyla %3,75'te sabit tutmuş; nisanda yayımladığı Enflasyon Raporu'nda Orta Doğu kaynaklı enerji şokunun TÜFE'yi 2027 başında %6,2'ye taşıyabileceği uyarısında bulunmuştu (ING Think). Bu şahin tonun fiyatlanması, sterlinin çapraz kurlarda destek bulmasını sağladı; sonraki BoE indirimine yönelik beklentilerin aralık ayına ötelenmesi GBP/TRY'deki primi besledi.

⚠️ TCMB Rezervleri: Tampon Daralıyor Swap hariç net rezervlerin mayıs başı itibarıyla 13,8 milyar dolara kadar gerilemesi, yıl başındaki 66 milyar dolarlık seviyeden sert bir düşüşe işaret ediyor; bu görünüm kur tarafındaki tampon kapasitesini zayıflatıyor (Paraanaliz). TCMB, yılın ilk PPK'sında politika faizini 100 baz puan indirerek %7'ye çekmiş, mart toplantısında ise jeopolitik risklerle bu seviyeyi sabit bırakmıştı (TCMB).

Reel Kur, Swap ve CDS: TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi nisanda 1,59 puan artışla 106,30'a yükselerek son 6 yılın zirvesine çıktı (Bloomberg HT). 5 yıllık CDS ise 14 Mayıs itibarıyla 1 baz puan düşüşle 234 baz puan seviyesinde dengelenerek Türkiye varlıklarına dış talebin görece olumlu kaldığını teyit etti (İş Bankası Ekonomi). Swap piyasasında implied TL faizlerinin politika faizinin üzerinde seyretmesi, kısa vadeli TL likiditesi tarafında bankaların temkinli pozisyonlandığını gösteriyor.

🏛️ TCMB Politika Patikası ve Tahvil Faizleri

TCMB Para Politikası Kurulu (PPK), 22 Nisan 2026 toplantısında politika faizini (bir hafta vadeli repo) %37'de sabit tutarak Ocak'taki 100 baz puanlık indirimin ardından başlattığı "bekle-gör" duruşunu üst üste üçüncü ayda da sürdürdü. Gecelik borç verme faizi %40, gecelik borçlanma faizi %35,5 seviyesinde korundu. Kurul, enflasyon görünümünde "belirgin ve kalıcı" bir bozulma halinde sıkılaştırma sinyalini metne tekrar yerleştirdi.

📊 TCMB Politika Faizi & Enflasyon Beklentileri Politika Faizi (mevcut): %37,00 Haziran PPK Beklentisi: %37,00 (sabit) Yıl Sonu TÜFE Beklentisi: %28,94 ↑ 12 Ay Sonrası: %23,82 ↑ Nisan TÜFE (Yıllık): %32,37 Kaynaklar: TCMB PKA, TÜİK

📚 Enflasyon Raporu 2026-II (14 Mayıs) Başkan Fatih Karahan, yıl sonu enflasyon tahminlerini şu şekilde güncelledi (AA): 2026 Hedefi: %26 2027 Hedefi: %15 2028 Hedefi: %9 Enerji yıllık enflasyonu son iki ayda 19 puan artarak %47'ye ulaştı — Orta Doğu kaynaklı şokun TÜFE patikasına yansıdığı net biçimde görüldü.

Tahvil tarafında, Şubat sonunda tırmanan Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risk priminin etkisi sürüyor; 2 yıllık gösterge tahvil bileşik faizi %37 seviyesindeki politika faizine yakın bir bantta dalgalanıyor ve uzun ucun verim eğrisi tersliği, piyasaların 2026'nın geri kalanında sınırlı bir indirim alanı fiyatladığına işaret ediyor BloombergHT Faiz-Bono.

💡 TL Getiri Fırsatları: Mevduat ve Para Piyasası Fonları TL Mevduat (32 gün): %33 – %47 bandı Özel/Dijital Bankalar: %45 – %47 Kamu Bankaları: %35 – %40 Para Piyasası Fonu (aylık): ~%4,14 (Tera) Kaynaklar: Para Durumu, Tera Portföy

⚡ Stopaj Çerçevesi Temmuz 2025 düzenlemesi sonrasında TL mevduatta stopaj: 6 aya kadar %17,5, 1 yıla kadar %15, 1 yıl üzeri %10 olarak uygulanıyor. Net getiri hesaplamasında bu oranlar dikkate alınmalı.

📉 Wall Street'te Risk İştahı Zayıfladı: S&P 500 %0,67 Düştü

ABD borsaları, yükselen uzun vadeli tahvil faizleri ve Fed'in faiz indirimi patikasına yönelik artan tereddütlerin gölgesinde günü satıcılı tamamladı. Mega-cap teknoloji hisselerinde realizasyonun derinleşmesi ve yarın açıklanacak Nvidia bilançosu öncesinde temkinli duruş, ana endekslerin geneline yayılan bir baskı yarattı.

📊 Wall Street Kapanış S&P 500: 7.353,61 (-%0,67) Nasdaq: 25.870,71 (-%0,84) Dow Jones: 49.363,88 (-%0,65) VIX: +%1,74

⚠️ ABD Tahvil Faizleri: 30 Yıllık 2007 Zirvesinde 2 Yıllık: %4,12 5 Yıllık: %4,33 10 Yıllık: %4,67 30 Yıllık: %5,18 (2007 zirvesi) Piyasada "yüksek faiz daha uzun süre" teması güç kazanıyor; bazı katılımcılar Fed'in bir sonraki adımının indirim yerine artış olabileceğini fiyatlamaya başladı (İş Yatırım).

🌍 Nvidia Bilançosu: 725 Milyar Dolarlık Test Kazanç sezonu cephesinde tüm gözler 20 Mayıs Çarşamba kapanış sonrası açıklanacak Nvidia bilançosuna çevrilmiş durumda. Yatırımcılar, AI altyapı harcamalarının sürdürülebilirliğine dair sinyal arıyor; dört büyük hyperscaler'ın 2026 için toplamda yaklaşık 725 milyar dolarlık sermaye harcaması planı öngörülüyor — bu rakam geçen yılın 410 milyar dolarlık seviyesine göre %77'lik bir artışa karşılık geliyor (Yahoo Finance).

⚠️ Yoğunlaşma Riski Alphabet, Amazon ve Meta üçlüsünün S&P 500 2026 kazanç büyümesi beklentilerinin %70'ini tek başına oluşturması, endeksteki yoğunlaşma riskini ve mega-cap teknoloji hisselerine yönelik herhangi bir kazanç hayal kırıklığının makro etkisini artırıyor (24/7 Wall St.). Yüksek faiz ortamı büyüme hisselerinin değerleme çarpanlarını baskılarken, çip ve yarı iletken hisselerindeki satış dalgası Nasdaq'taki kaybın Dow'a göre daha derin olmasının ana sebebi oldu (Detroit News / Reuters).

🛢️ Altın ve Petrol: Güvenli Liman Talebi Sınanıyor

Resmi tatil nedeniyle BIST'te işlemlerin sınırlı kaldığı 19 Mayıs Salı gününde, küresel emtia masaları ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik planlanan askeri operasyonu Körfez ülkelerinin çağrısıyla iptal ettiği haberini fiyatlamaya devam etti. Jeopolitik primin geri çekilmesi hem altın hem de petrolde satış baskısı yarattı; ancak ateşkesin "yaşam desteğinde" sürdüğü vurgusu, güvenli liman talebinin tamamen sönmesini engelliyor.

🟡 Değerli Metaller Tablosu Ons Altın: 4.548,18 $ (-%0,41) Gram Altın: 6.670 TL Çeyrek Altın: 10.906,90 TL Cumhuriyet Altını: 43.494 TL Gümüş (gram): 111,77 TL (-%1,83 ons) Kaynaklar: BloombergHT, Mynet Finans

Cumhuriyet Gazetesi'nin aktardığına göre Orta Doğu'da ateşkes iddialarının güçlenmesi, haftaya güçlü başlayan altında kâr satışlarını tetikledi; analistler ABD enflasyon verilerinin ardından Fed'in faiz indirim takvimini ötelemesinin de "faiz getirisiz" varlık üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı Cumhuriyet.

🛢️ Petrol: Trump'ın Geri Adımı Brent: 111,22 $ (-%0,79) WTI: ~103 $/varil Aylık Brent Performansı: +%16,5 IEA'nın "küresel petrol envanterleri hızla eriyor" uyarısı ve 2Ç26'da günlük ortalama 8,5 milyon varillik stok azalışı beklentisi, geri çekilmeleri sınırlandıran temel etken olmayı sürdürüyor (EIA STEO).

📚 OPEC+ Kararı: Haziran Kotası Ölçülü Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'ın katıldığı 3 Mayıs çevrim içi toplantısında haziran için günlük 188 bin varillik üretim artışı kararlaştırıldı; bu rakam mayıs ayındaki 206 bin varilin altında kaldı. Karar, BAE'nin 1 Mayıs itibarıyla OPEC+'tan ayrılmasının ardından alınan ilk üretim adımı oldu (BloombergHT).

💡 Bakır: Sanayi Metalinde Toparlanma Bakır vadelisi haftalık bazda yaklaşık %5 primle 6,6 dolar/lb civarına yerleşti; Çin talebine ilişkin iyimser sinyaller ve düşük LME stokları, Orta Doğu kaynaklı risk iştahı bozulmasına rağmen kırmızı metalde tabanı destekledi. Sarkuysan (SARKY) +%11,75 ile haftalık pozitif ayrışan isimler arasında yer aldı.

💱 Kripto Piyasalarında Soluklanma: Bitcoin 76.700 Dolar

Bitcoin, yükselen ABD Hazine getirileri ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerginliğin risk iştahını törpülemesiyle 76.679 dolara gerilerken, kripto piyasalarında satış baskısı ikinci günü doldurdu. Ethereum'da %1'i aşan düşüş ve spot kripto ETF'lerinde üst üste gelen çıkışlar, kurumsal tarafın temkinli duruşunu pekiştirdi.

📊 Kripto Piyasa Anlık Bitcoin (BTC): 76.679 $ (-%0,36) Ethereum (ETH): 2.105,89 $ (-%1,06) 24s Tasfiyeler: 563 M$ (108K+ trader) Kaynaklar: Coingape, CoinDesk

⚠️ ETF Cephesinde Çıkış Serisi Derinleşti Spot BTC ETF (18 Mayıs): -648,64 M$ BlackRock IBIT: -448,36 M$ ARKB: -109,64 M$ Spot ETH ETF (6. gün): -86,31 M$ Toplam Kripto ETF: -732 M$ Kaynaklar: Coinfomania, CryptoTimes

📚 Türkiye Cephesi: SPK Takvimi & Vergi Çerçevesi SPK Uyum Takvimi: Kripto varlık hizmet sağlayıcıları için saklama sözleşmesi ve TÜBİTAK altyapı kriterlerine uyum takvimi 31 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi; saklama sistemlerinde kullanılan donanım ve sunucuların Türkiye sınırları içinde bulunması zorunlu hale geldi (Turkish Law Blog). İşlem Vergisi Geri Çekildi: Kripto işlemlerine stopaj ve %0,03 işlem vergisi getirilmesini öngören kanun teklifi, 27 Mart 2026'da Genel Kurul görüşmeleri sırasında geri çekildi (Sanayi Gazetesi). MASAK Ceza Tarifesi: Şüpheli işlem bildirimi yapmayan kuruluşlar için üst sınır 948 bin TL'ye, KYC ihlalinde 568 bin TL'ye yükseldi (BankaVitrini). Paymix-3 Operasyonu: İstanbul Başsavcılığı koordinesinde 13,8 milyon kullanıcı kaydının 3,17 milyonunun TC kimliğiyle eşleştiği tespit edildi (İstiklal).

🌍 Jeopolitik ve Makro Riskler Gündemi

Orta Doğu'daki kırılgan denge bugün küresel risk iştahını yeniden bozdu; ABD'nin İran'ın ateşkes önerisine soğuk yanıt vermesi ve Körfez'deki arz endişeleri Brent petrolü 110 dolar bandının üzerine taşıdı. BIST 100'ün bugün %2,35 düşüşle 14.029,50 puana gerilemesinde, küresel jeopolitik prim ile birlikte yükselen enflasyon kaygılarının ağırlığı hissediliyor; USD/TRY ise 45,58 seviyesinde %0,20 yukarıda fiyatlanıyor.

⚠️ Orta Doğu / Enerji Brent petrol, Körfez kaynaklı jeopolitik gerilim ve arz şokları ile 111–112 dolar/varil bandında işlem görüyor; IEA, 2026'da küresel petrol arzının günlük 3,9 milyon varil daralabileceği uyarısını yineledi (BHA).

🌍 Küresel Jeopolitik Gündemi Ukrayna-Rusya: 9–11 Mayıs ateşkesi ve 1.000 kişilik karşılıklı esir takasının ardından Putin, savaşın "sona yaklaştığını" ima etti; ancak Kiev'in toprak tavizine direnmesi nedeniyle barış görüşmeleri tıkalı seyrediyor (Al Jazeera). ABD-Çin: 12 Mayıs ateşkesi çerçevesinde Washington tarifeyi %145'ten %30'a, Pekin %125'ten %10'a indirdi; Trump-Xi zirvesinin ardından Çin, üç yıl boyunca yıllık en az 17 milyar dolar ABD tarım ürünü alımına bağlandı (World Grain). Tayvan Riski: Xi Jinping, Pekin görüşmesinde Trump'a Tayvan meselesinin "doğru yönetilmemesi" durumunda çatışma riskine dair uyarıda bulundu; mesaj, ticaret ateşkesine rağmen stratejik gerilimin canlı kaldığını gösteriyor (CBS News). Türkiye Diplomasisi: Bakan Hakan Fidan, dün Riyad'da Türk-Suudi Koordinasyon Konseyi'nin 2. toplantısına eş başkanlık etti; Ankara, Gazze Barış Kurulu sürecinde garantör rol üstlenmeye hazır olduğu mesajını yineledi (TRT Haber).

💡 Yabancı Yatırımcı & Yatırım Çerçevesi: Pozitif Sinyaller BIST Net Alım (geçen ay): +1,12 milyar $ DİBS Net Alım: +365 milyon $ Yabancı Hisse Stoku: 43,9 milyar $ 5 Yıllık CDS: 244 bp ↓ TBMM 14–15 Mayıs gecesi Türkiye'ye yeni yerleşen yabancı gerçek kişilere yurt dışı kazançlarda 20 yıllık gelir vergisi istisnası ile Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi koordinasyonundaki "Tek Durak Büro" yapısını içeren paketi kabul etti (Öznur Partners).

Sonuç: Küresel jeopolitik tablo iki katmanlı: ABD-Çin tarafında tarife indirimleri ve Trump-Xi zirvesinin yarattığı kısa vadeli rahatlama, Orta Doğu'daki İran-Körfez ekseninde enerji fiyatları üzerinden enflasyon riskini canlı tutuyor. Türkiye cephesinde ise Gazze-Suriye-Riyad ekseninde aktif diplomasi ile yabancıya yönelik vergi teşvik mimarisi, CDS'teki gerilemeyi destekleyen ana unsurlar olarak öne çıkarken, bugünkü BIST satışı küresel risk-off dalgasının kısa vadeli baskısını yansıtıyor.

🎯 Görünüm

Tatil sonrası 20 Mayıs Çarşamba seansında BIST 100'ün 14.029 puan ve USD/TRY'nin 45,58 seviyesi üzerinde açılış tepkisi, Hürmüz Boğazı hattındaki diplomatik trafiğin tonuna ve Brent petrolün 110–112 dolar bandındaki tutamağına bağlı olacak. ABD tarafında risk iştahının yönünü ise tahvil getirilerinin yukarı baskısı ile Nvidia bilançosu belirleyecek; bu iki başlık küresel teknoloji ve mega-cap yoğunlaşma riski açısından kritik bir test niteliği taşıyor.

📊 Çarşamba Seansı İzlenecek Başlıklar 🛢️ Enerji & Jeopolitik: Trump'ın İran operasyonunu iptal kararının kalıcılığı, Körfez ülkelerinin ara bulma trafiği ve Brent'in 110 dolar eşiği — petroldeki her yön değişikliği TÜFE patikasına ve BIST sanayi cephesine doğrudan yansıyacak. 💻 Nvidia & Wall Street: 20 Mayıs kapanışı sonrası Nvidia bilançosu, hyperscaler'ların 725 milyar dolarlık AI yatırım planını test edecek; ABD 10 ve 30 yıllık tahvil getirileri sırasıyla %4,67 ve %5,18 bölgesinde. 🏛️ TCMB & Faiz Patikası: Haziran PPK'sı öncesinde piyasanın %37 sabit beklentisi sağlam görünse de yıl sonu TÜFE beklentisinin %28,94'e revize edilmesi şahin tonu canlı tutuyor; mayıs TÜFE verisi referans olacak. 💱 Lira & Rezerv: Swap hariç net rezervlerin 13,8 milyar dolara gerilemesi tampon kapasitesini daraltırken, USD/TRY'de 45,50 eşiği ve sterlinin BoE beklentileri üzerinden çapraz kurlardaki baskısı izlenecek. ₿ Kripto & ETF: Spot Bitcoin ETF'lerindeki 648 milyon dolarlık çıkış serisinin durup durmayacağı, BTC'de 76.700 $ zemininin ve ETH'de 2.100 $ bandının korunması belirleyici olacak. 🌍 Türkiye Diplomasisi: Türk-Suudi Koordinasyon Konseyi çıktıları, Gazze Barış Kurulu garantör rol süreci ve 20 yıl vergi muafiyeti paketinin uygulama detayları — CDS'in 234 bp civarındaki seyrini şekillendirecek.